Lise öğrencilerinin kariyer kaygılarının ve biyoloji ile ilgili mesleklere yaklaşımlarının incelenmesi

Abstract

Bu araştırmanın amacı, lise öğrencilerinin kariyer kaygılarını ve biyoloji ile ilgili mesleklere dair yaklaşımlarını ortaya çıkarmaktır. Araştırmanın çalışma grubunu, Türkiye’nin batısında bulunan bir lisede 9., 10., 11. ve 12. sınıf düzeylerinde öğrenim görmekte olan 207 kadın ve 196 erkek olmak üzere toplam 403 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada karma yöntemden yararlanılmıştır. Veri toplama araçları, “Kariyer Kaygısı Ölçeği”, “Biyolojiyle İlgili Mesleklere Yönelik Yaklaşım Formu” ve “Biyolojiyle İlişkili Meslekler Formu”dur. Veri analizinde hem nicel hem de nitel yaklaşımlar kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre öğrencilerin kariyer kaygısı toplam puanlarında cinsiyete ve sınıf düzeyine göre anlamlı bir farklılaşma bulunmuştur. Ayrıca, öğrencilerin biyoloji ile ilişkili mesleklere yaklaşımları incelendiğinde tıp doktorluğunun hem seçilmek istenen hem de seçilmek istenmeyen mesleklerin başında yer aldığı dikkat çekerken biyoloji öğretmenliğinin ise öğrencilerin meslek tercihlerinde son sıralarda bulunduğu görülmektedir. Bu araştırmadan elde edilen sonuçların, gelecekte yapılacak daha geniş çaplı ve karşılaştırmalı araştırmalara dayanak sağlaması beklenmektedir.

The aim of this study is to explore high school students’ career anxieties and their approaches toward biology-related professions. The study group consists of 403 students (207 females and 196 males) from grade 9 through 12 at a high school located in the western region of Türkiye. A mixed-method approach was employed in the study. Data were collected using the “Career Anxiety Scale,” the “Approaches Toward Biology-Related Professions Form,” and the “BiologyRelated Professions Form”. Both quantitative and qualitative data analysis methods were applied. The results indicate that there are significant differences in career anxiety scores of the students based on their gender and grade level. While medical doctors were frequently mentioned both as a desired and undesired profession, biology teaching ranked among the least preferred careers. The results of the study are expected to contribute to future large-scale and comparative studies in the field of biology education.