Balıkesir Üniversitesi Kurumsal Akademik Arşivi
DSpace@Balıkesir, Balıkesir Üniversitesi tarafından doğrudan ve dolaylı olarak yayınlanan; kitap, makale, tez, bildiri, rapor, araştırma verisi gibi tüm akademik kaynakları uluslararası standartlarda dijital ortamda depolar, Üniversitenin akademik performansını izlemeye aracılık eder, kaynakları uzun süreli saklar ve yayınların etkisini artırmak için telif haklarına uygun olarak Açık Erişime sunar.
Güncel Gönderiler
Öğrenci-öğretmen duyuşsal etkileşimi, güven ve ödev yapma alışkanlığı arasındaki ilişkilerin incelenmesi
(Balıkesir Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2026) Gökbulut, Erva Betül; Aktan, Sümer
Bu araştırmanın temel amacı, öğretmen ve öğrenci arasındaki duyuşsal etkileşim, matematiksel güven ve ev ödevi yönetim becerileri arasındaki ilişkilerin incelenmesidir. Ayrıca demografik değişken olarak ele alınan cinsiyetin, öğretmenöğrenci ilişkisi, matematiksel güven ve ev ödevi yönetim becerileri üzerindeki etkisi değerlendirilmiştir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden yordayıcı korelasyonel araştırma deseni kullanılmış; cinsiyete göre ortaya çıkan farklılıkların belirlenebilmesi amacıyla nedensel karşılaştırma deseninden de yararlanılmıştır. Araştırmanın örneklemini, Balıkesir ili Karesi ve Altıeylül ilçelerinde öğrenim gören toplam 572 yedinci sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Veri toplama sürecinde, Helma M. Y. Koomen tarafından geliştirilen ve araştırmacı tarafından Türkçeye uyarlanan Öğrenci-Öğretmen İlişkisi Algısı Ölçeği (SPARTS), Ev Ödevi Yönetim Becerileri Ölçeği ve Matematiksel Güven Ölçeği kullanılmıştır. Ölçek maddeleri matematik dersi bağlamında uygulanmıştır. Verilerin analizinde cinsiyete bağlı farklılıkların incelenmesi amacıyla bağımsız örneklem t-testi, araştırma değişkenleri arasındaki yordayıcı ilişkilerin belirlenmesi amacıyla ise regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma bulguları, öğrencilerin matematik öğretmenleriyle kurdukları olumlu ilişkinin hem matematiksel güvenlerini hem de ev ödevi yönetim becerilerini anlamlı ve güçlü düzeyde yordadığını göstermektedir. Ayrıca matematiksel güven ile ev ödevi yönetim becerileri arasında da anlamlı bir ilişkinin bulunduğu belirlenmiştir. Bu bulgulara göre öğretmen-öğrenci ilişkisi güçlü bir yordayıcıdır.
Erkeğe, karısını neden dövdüğü sorulmaz rivayetinin hadis usûlü ve fıkıh doktrini açısından değerlendirilmesi
(Mersin Üniversitesi, 2026) Fidan, Yılmaz; Uysal, Gökhan
Bu araştırma notunda, İslâm fıkıh literatüründe ve günümüz akademik
tartışmalarında zaman zaman aile içi şiddeti meşrulaştıran veya erkeği
yargısal ve fıkhî denetimden muaf tutan bir delil gibi yorumlanan “Erkeğe,
karısını neden dövdüğü sorulmaz” rivayeti; hadis usulü, cerh-ta‘dîl verileri
ve İslâm hukuku doktrini çerçevesinde eleştirel bir yaklaşımla
incelenmektedir. Çalışmada, Hz. Ömer tarafından Hz. Peygamber’e merfû
olarak nakledilen rivayetin kaynakları ve isnad tarikleri karşılaştırmalı
olarak ele alınmıştır. İsnad zincirindeki Dâvûd b. Abdillâh el-Evdî ricâl
otoritelerince sika kabul edilmekle birlikte, onun kendisinden rivayette
bulunduğu Abdurrahman el-Müslî’nin yeterince tanınmayan ve kendisinden
yalnızca Dâvûd el-Evdî’nin nakilde bulunduğu bir râvi olduğu belirlenmiştir.
Bu sebeple Abdurrahman el-Müslî’nin mechûlü’l-ayn sayılması ve isnadın
zayıf kabul edilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Bununla beraber
rivayet hakkında farklı sıhhat hükümlerinin bulunduğuna işaret edilmiş ve
zayıflık görüşünün tercih edilme gerekçeleri ortaya konulmuştur.
İsnadındaki cehâlet ve teferrüd sebebiyle söz konusu rivayetin tek başına
müstakil bir fıkhî hüküm tesis etmeye ve erkeğe mutlak bir sorumsuzluk
alanı tanımaya elverişli olmadığı savunulmuştur. Çalışmada ayrıca Nisâ
sûresinin 34. âyetinde zikredilen darp tedbirinin mutlak bir hak veya
sorgulanamaz bir şiddet ruhsatı niteliği taşımadığı üzerinde durulmuştur.
Âyetteki düzenlemenin, evlilik birliğini ciddi biçimde sarsan nüşûz hâlleriyle
sınırlı olduğu; nasihat ve yatakları ayırma aşamalarının ardından
başvurulabilecek, ağır, yaralayıcı ve iz bırakıcı olmaması gereken istisnaî bir
tedbir niteliği taşıdığı belirtilmiştir. Bu sınırlı düzenlemeden hareketle darp
içeren zayıf rivayetlere genel ve sınırsız bir normatif anlam yüklenmesinin
usul bakımından isabetli olmadığı sonucuna varılmıştır. Aile içi şiddetin aile
mahremiyeti gerekçesiyle yargısal denetimin dışında bırakılamayacağı;
nefsin ve bedensel bütünlüğün korunması ile zararın giderilmesi ilkeleri
doğrultusunda gerekli hukukî mekanizmaların işletilmesi gerektiği
vurgulanmıştır. Son olarak Nisâ sûresinin 35. âyetinde öngörülen tahkîm
müessesesi, sahâbe uygulamaları ve mezheplerin farklı yaklaşımları
çerçevesinde incelenmiş; bazı fakihlerce hakemlere tanınan tefrîk yetkisinin
aile içi uyuşmazlıkların çözümünde kurumsal bir imkân sunduğu ifade
edilmiştir.
Amellerin faziletlerine dair uydurulan rivayetlerin halk nezdindeki karşılığı (Balıkesir-İbadetler özelinde)
(Balıkesir Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2026) Bayer, Zeynep Ocaktan; Gül, Recep Emin
Bu çalışmada öncelikle mevzû hadis kavramı ele alınmış; namaz, oruç, hac, zekât ve sadaka, zikir ve dualar, surelerin fazileti ile ilgili hadislerde öne çıkan aşırıya kaçma, sünnete aykırılıklar ile akla ve müşahedeye uymama gibi konulara kısaca yer verilmiştir. Çalışmada yöntem olarak nitel araştırma tercih edilmiş ve buna bağlı olarak ilk bölüm için literatür taraması dokümantasyon ve içerik analizi teknikleri; ikinci bölüm için ise yarı yapılandırılmış mülakat tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın amacı amellerin faziletine dair rivayetlerin halk arasındaki yaygınlığını ve uygulanabilirliğini tespit etmektir. Bu doğrultuda amaçlı örnekleme ve kartopu tekniği ile belirlenen ve Balıkesir’de yaşayan yirmi kişi ile mülakat gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın sonucunda, katılımcıların eğitim düzeyleri ve dinî bilgi kaynaklarının bir sonucu olarak fazilet hadislerine karşı temkinli ve eleştirel bir tutum sergiledikleri görülmüştür. Bu bağlamda katılımcıların rivayetleri Kur’ân ve sünnet bütünlüğü ile akıl-mantık ilkeleri süzgecinden geçirerek değerlendirdikleri tespit edilmiştir. Bu doğrultuda, incelenen uydurma rivayetlerin toplum nezdinde mutlak bir otoriteye sahip olmadığı ve katılımcılar tarafından reddedildiği sonucuna varılmıştır.
Türk - Arap hapishane edebiyatı karşılaştırması: Kerim Korcan - Mustafa Halife örneği
(Balıkesir Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2026) Coşkun, Sinem; Motava, Hesham
Bu çalışma, Türk ve Arap edebiyatında hapishane deneyiminin mekân, olay örgüsü, zaman, karakter, dil ve anlatı teknikleri üzerinden temsil edilişini karşılaştırmalı bir bakış açısıyla incelemektedir. Araştırmanın inceleme alanını, Türk edebiyatından Kerim Korcan’ın İdamlıklar, Linç ve hapishane romanına geçiş niteliğindeki Ateşten Köprü adlı eserleri ile Arap edebiyatından Mustafa Halife’nin Kabuk adlı romanı oluşturmaktadır. Hapishanenin ıslah edici bir kurumdan ziyade, insan onurunun, kimliğinin ve zaman algısının tahrip edildiği bir mekân olarak kurgulanması, araştırmanın temel problematiğini oluşturmaktadır. Araştırmada karşılaştırmalı edebiyat yönteminden yararlanılmış; yapısalcı çözümleme teknikleri kullanılarak eserler mekân, olay örgüsü, karakter, zaman, dil ve anlatıcı bakış açısı bakımından incelenmiştir. Elde edilen bulgular, her iki yazarın farklı coğrafi ve siyasi şartlara rağmen otoritenin baskıcı mekanizmalarına karşı benzer bir edebî direniş dili geliştirdiklerini göstermektedir. İncelenen eserlerde sorgu odaları, nezarethane ve hapishane mekânı yalnızca fiziksel bir kapatılma alanı olarak değil, karakterlerin psikolojik ve toplumsal dönüşümlerini şekillendiren temel bir unsur olarak kurgulanmıştır. Halife’nin eserinde mekân içe kapanmayı tetikleyen bir alan olarak belirirken, Korcan’ın eserlerinde toplumsal hafızayı canlı tutan bir işlev üstlenmektedir. Zaman kavramı her iki yazarda da mahkûmun yaşamını ve psikolojik durumunu etkileyen önemli bir yapı olarak ortaya çıkmaktadır. Dil ve üslup incelemelerinde, baskıcı otoritenin farklı söylem biçimleriyle görünür kılındığı tespit edilmiştir. Korcan’ın eserlerinde resmî hukuk dili bir cezalandırma aracı olarak kullanılırken, Halife’nin Kabuk romanında gardiyanların kullandığı Suriye lehçesinin bir tahakküm aracı işlevi gördüğü belirlenmiştir. Sonuç olarak çalışma, hapishane edebiyatının yalnızca tarihsel ve siyasi olayları belgeleyen bir tür olmadığını, aynı zamanda bireyin baskı karşısındaki yaşam mücadelesini ve direniş biçimlerini yansıtan önemli bir edebî alan olduğunu ortaya koymaktadır.
A comparison of risk factors in women with and without a diagnosis of breast cancer: A cross-sectional analysis from the west of Türkiye
(Gaziantep University, 2026) Dizer, Berna; Tuna, Arzu; Urgancı, Ulaş; Özgürbüz, Nilüfer
Introduction: To compare breast cancer (BC) risk factors in women with a BC diagnosis and in
socio-demographically similar women without malignancy in western Turkey.
Methods: Descriptive, retrospective, cross-sectional study in a private hospital’s surgical outpatient
clinic. Cases were women diagnosed between 1 January–31 December 2020 (n=58); controls were
age- and socio-demographically matched clinic attendees without malignancy (n=58) chosen by
simple random sampling.
Data were abstracted from records and completed via telephone interviews conducted after ethics
approval (29 December 2021) using a 38-item questionnaire. Normality (Shapiro–Wilk) and
variance homogeneity (Levene) were assessed; appropriate parametric or non-parametric tests were
applied. Exact two-sided p-values are reported.
Results: Groups were comparable for marital status, education, income, occupational chemical
exposure, and employment (p>0.05). A first-degree family history of specified cancers
(breast/ovarian/fallopian/prostate/melanoma) and a history of benign breast mass/cyst were more
frequent in the BC group (p=0.030 and p<0.001, respectively). Menopausal status, breastfeeding
and duration, age at menarche, parity, BMI, estrogen therapy, smoking, alcohol use, sports activity,
diet pattern, and long-term residence near pollution sources showed no significant differences (all
p>0.05). The number of prior mammograms correlated weakly and non-significantly with diagnosis
(r=0.03, p=0.73).
Discussion and Conclusion: Family cancer history and benign breast disease distinguished women
with BC, whereas many lifestyle and environmental factors did not. These markers may help target
risk-based screening and follow-up in similar clinical settings.
