Balıkesir Üniversitesi Kurumsal Akademik Arşivi
DSpace@Balıkesir, Balıkesir Üniversitesi tarafından doğrudan ve dolaylı olarak yayınlanan; kitap, makale, tez, bildiri, rapor, araştırma verisi gibi tüm akademik kaynakları uluslararası standartlarda dijital ortamda depolar, Üniversitenin akademik performansını izlemeye aracılık eder, kaynakları uzun süreli saklar ve yayınların etkisini artırmak için telif haklarına uygun olarak Açık Erişime sunar.
Güncel Gönderiler
Erken çocukluk ekolojik kaygı ölçeği’nin geliştirilmesi ve ebeveyn ile çocukların ekolojik kaygı düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
(Balıkesir Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2026) Karaca, Yağmur; Bayındır, Dilan; Şenel, Selma
Bu araştırmanın amacı, 48–72 ay arasındaki çocukların ekolojik kaygı düzeylerini belirlemeye yönelik geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirmek ve çocukların ekolojik kaygı düzeyleri ile ebeveynlerinin ekolojik kaygı düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmanın ölçek geliştirme aşamasına Türkiye’nin 34 farklı ilinden 48–72 ay aralığında 254 çocuk ve ebeveynleri katılmıştır. Veri toplama sürecinde Aile Demografik Bilgi Formu ve ebeveyn değerlendirmelerine dayalı olarak geliştirilen Erken Çocukluk Ekolojik Kaygı Ölçeği (EÇEK) kullanılmıştır. Yapılan açımlayıcı faktör analizi sonucunda ölçeğin; duyuşsal belirtiler, davranışsal belirtiler ve kişisel etki belirtileri olmak üzere üç alt boyuttan ve toplam 24 maddeden oluştuğu belirlenmiştir. Ölçeğin toplam varyansın %53,0’ını açıkladığı, madde faktör yüklerinin .46 ile .85 arasında değiştiği saptanmıştır. İç tutarlılık katsayısı (Cronbach’s Alpha) .95, test-tekrar test güvenirlik katsayısı ise .99 olarak bulunmuştur. Bu bulgular doğrultusunda Erken Çocukluk Ekolojik Kaygı Ölçeği’nin geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmanın ilişkisel tarama aşamasında, çocukların ekolojik kaygı düzeyleri ile ebeveynlerinin ekolojik kaygı düzeyleri incelenmiştir. Analizler sonucunda değişkenler arasında pozitif yönlü ve anlamlı ilişkiler olduğu belirlenmiştir. Basit doğrusal regresyon analizi, ebeveynlerin ekolojik kaygı düzeylerinin çocukların ekolojik kaygı düzeylerinin anlamlı bir yordayıcısı olduğunu göstermiştir (R² = .161). Elde edilen bulgular, ebeveyn kaygısı arttıkça çocukların ekolojik kaygı düzeylerinin de arttığını ortaya koymaktadır.
Türkiye’deki sosyal demokrat partilerin ekonomi, din ve toplumsal cinsiyet eşitliği bağlamında karşılaştırmalı analizi: 1972-2022
(Balıkesir Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2026) Budaklı, Uğur; Bozatay, Şeniz Anbarlı
Türkiye’de sosyal demokrasi, Cumhuriyet’in ilanı ile birlikte resmî ideoloji tartışmalarının, çok partili sisteme geçişin ve modernleşme devrimlerinin sonucunda ortaya çıkmıştır. Cumhuriyet’in ilanıyla birlikte kurucu ideoloji, devrimler çerçevesinde toplumsal dönüşümü gerçekleştirirken; 1960’lardan itibaren ortaya çıkmış olan talepler, sosyal demokrat ideolojinin belirgin biçimde şekillenmesini sağlamıştır. Türkiye’de sosyal demokrasi, siyasal hayata bu şekilde girmesinden dolayı Batı Avrupa’daki tarihsel gelişimden farklı bir yol izlemiş olmaktadır. Bunun nedeni; siyasal kırılmalar, yerel koşullar ve toplumsal dinamiklerin etkisi çok etkili olmuştur. Türkiye’de sosyal demokrat ideolojinin hem kamuoyuna aktarılması hem de kurumsallaşmasında özellikle Bülent Ecevit, Erdal İnönü, Deniz Baykal ve Kemal Kılıçdaroğlu’nun etkili olduğunu görmekteyiz. Bu tezde özellikle bahsedilen liderlerin siyasal pratikleri ve sosyal demokrat ideolojiyi temsil etme biçimleri incelenip karşılaştırılacaktır. Bülent Ecevit, Erdal İnönü, Deniz Baykal ve Kemal Kılıçdaroğlu, sosyal demokrasinin Türkiye’deki temsilcisi olduğu dönemlerde siyasal, ekonomik ve toplumsal koşullara bağlı olarak ideolojiyi farklı yorumlamışlardır. Bu tezin bölümlerini oluşturan ekonomi politikalarında, din politikalarında ve toplumsal cinsiyet eşitliği politikalarında kendilerine özgü tutumlar geliştirmişlerdir. Bu tezin amacı, Türkiye’de genel seçime girmiş dört sosyal demokrat liderin ekonomi politikaları, din politikaları ve toplumsal cinsiyet eşitliği politikalarını detaylı inceleme yaparak, sosyal demokrasinin Türkiye’deki dönüşümünü ele almaktır. Yapılan araştırmada, liderlerin politikalarının, sosyal demokrasinin ilkeleriyle ne kadar uyumlu olduğu incelenecek ve liderler arası benzerlikler ve farklılıklar karşılaştırmalı olarak analiz edilecektir. Tezde aynı zamanda, sosyal demokrasinin nasıl ortaya çıktığı, nasıl bir ideolojiye dönüştüğü aktarılacaktır ve dört temel ilkesi olan eşitlik, adalet, özgürlük ve dayanışmayla ilgili görüşlerinden de bahsedilecektir. Bu değerlendirmelerin neticesinde Türkiye’de sosyal demokrasinin son elli yılda nasıl bir dönüşüm geçirdiği ortaya konulacaktır. Tez, Türkiye’de sosyal demokrat ideolojinin siyasal alandaki konumunu ve sosyal demokrat partilerin toplumsal tabanla kurdukları ilişkiyi tarihsel çerçeveden ele almaktadır. Böylelikle, Türkiye’de, sosyal demokrasi ile ilgili literatürde olan tartışmalara katkı sağlanacaktır.
Celaleddin Harezmşah’ın Anadolu Harekâtı ve Yassıçemen Savaşı
(Balıkesir Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2026) Yalçın, Emirhan; Taş, Kenan Ziya
Harezmşahlar Devleti 1097 yılında Selçuklu ümerasından olan Anuştekin Garcai’nin oğlu Kutbeddin Muhammed tarafından kurulmuştur. Devletin son hükümdarı ise Celaleddin Harezmşah’tır. Devlet, Celaleddin Harezmşah’ın babası Sultan Alaeddin Muhammed döneminde Moğol istilaları sonucu yok olmanın eşiğine gelmiştir. Sultan Alaeddin Muhammed Moğol İstilası karşısında daha fazla direnememiş ve Hazar Denizi’nde bulunan Abeskun Adası’na sığınıp burada vefat etmiştir. Babasının vefatının ardından tahta çıkan Celaleddin Harezmşah Moğollar ile mücadele etmiş ve devleti ayakta tutabilmek için birtakım politikalar izlemiştir. Ordusunu hayatta tutmak ve Moğollarla mücadele edebilmek için sürekli hareket halinde olan sultan önüne çıkan şehirleri yağmalamak ve zapt etmek zorunda kalmıştır. Yaşamı boyunca Azerbaycan, Gürcistan, Hindistan ve Irak-ı Acem coğrafyalarında yoğun askeri faaliyetler sürdüren Celaleddin Harezmşah, bu faaliyetlerini Anadolu’da bulunan Ahlat, Erzurum ve Kars şehirlerinde de sürdürmüştür. Celaleddin Harezmşah’ın Anadolu’ya bu şekilde girmesi ve Eyyûbîler Devleti idaresinde bulunan Ahlat şehrine birden fazla muhasaralar düzenleyip ele geçirmiş olması dönemin tüm siyasi dengelerini alt etmiştir. Bu saldırgan davranışlar Türkiye Selçuklu Devleti Sultanı Alaeddin Keykubad ve Eyyûbîler Devleti’ni Celaleddin Harezmşah karşısında bir ittifaka itmiştir. Bu ittifak Yassıçemen Savaşı’nda etkili olmuş ve Celaleddin Harezmşah’a ve Harezmşahlar Devleti’ne son darbeyi vurmuştur. Anadolu ile Moğollar arasında bir tampon bölge görevi gören Harezmşahlar Devleti’nin yıkılmasıyla birlikte Moğollar Anadolu’yu istila süreçleri ızlanmıştır. Ardından 1243 yılında Kösedağ Savaşı’nda Türkiye Selçuklu Devleti’ne yıkıcı darbeyi vuran Moğollar Anadolu’yu işgal etmişlerdir.
Aydın Ayhan; hayatı faaliyetleri ve Balıkesir Tarihi’ne katkıları
(Balıkesir Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2026) Özen, Ebru; Şimşir, Sebahattin
Çalışmanın konusu Balıkesir’in önemli değerlerinden Aydın Ayhan’ın yaşamı eserleri ve Balıkesir şehir tarihine katkılarıdır. Tezin esas amacı ise, Aydın Ayhan’ı ta-nıtmak ve Balıkesir şehir tarihine katkılarını ortaya çıkarmaktır. Bu çalışmada ana kay-nak bizzat Aydın Ayhan’ın kendisi ve yakın çevresi ile yapılan görüşmeler ve kendisi ile ilgili belgeler esas oluşturmuştur.
Aydın Ayhan, 6 Nisan 1947 tarihinde Balıkesir’de dünyaya gelmiştir. Babası Sami Bey’in kitap okuyan bir kişi olması sebebiyle küçük yaşlardan itibaren kitap okuma alışkanlığı elde etmiştir. Çocukluk yıllarında yakın çevresinden dinlediği sefer-berlik hikayeleri onun tarihe olan ilgisinin temellerini atmıştır.
Henüz lise öğrencisiyken boks sporuna başlamış uzun yıllar bu spora devam ederek öğrenci yetiştirmiştir. Lise yıllarında ilk başta Almanca dersi kötü olmasına rağmen diş hekimi Abdullah Palabıyık’tan aldığı dersler sayesinde Almanca dersinde başarılı sayılmış ve Almanca öğretmeni olmuştur.
Mesleği tarihçilik olmamasına rağmen araştırma ve tarih tutkusundan hiçbir zaman vazgeçmemiştir. 1976 yılında Balıkesir şehir tarihi araştırmalarına 1980 yılında ise Çanakkale Savaşı araştırmalarına başlamıştır.
Aydın Ayhan’ın Balıkesir Büyükşehir Belediyesi Kent Arşivi Yayınları tarafın-dan pek çok eseri basılmıştır. Bazı eserlerinin Balıkesir Belediyesi tarafından halka ücretsiz olarak dağıtılması Balıkesir halkının şehrin bilmedikleri tarihi yüzünü öğren-mesine vesile olmuştur.
Yazılarını kendi ismi dışında “Barak Kelbi”, “Faruk Aydın” ve “Mehmet Sa-lim” gibi farklı imzalarla yayınlamıştır. Çalışmalarını sürdürmeye devam eden Aydın Ayhan’ın adına 2023 yılında Kuva-yi Milliye Kütüphanesi Aydın Ayhan kitaplığı açılmıştır. Bu kitaplık hem Aydın Ayhan’ın topladığı görsel, belge ve eserlerin sergilendiği hem de Balıkesir şehri tarihi ve Çanakkale Savaşı’na yönelik araştırma kitaplarının bulunabileceği bir kitaplık ola-rak yine Balıkesir halkına hizmet etmektedir.
Beden eğitimi öğretmen adaylarının epistemolojik inançları, öğretme-öğrenme anlayışları ve eleştirel düşünme tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
(Balıkesir Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, 2026) Erol, Yusuf İzzet; Yanık, Mehmet
Bu çalışma, beden eğitimi öğretmen adaylarının epistemolojik inançları, öğretme-öğrenme anlayışları ve eleştirel düşünme tutumları arasındaki ilişkileri incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmada ayrıca epistemolojik inançların alt boyutları ile öğretme-öğrenme anlayışlarının yapılandırmacılık ve gelenekselcilik alt boyutları arasındaki ilişkide eleştirel düşünme tutumlarının aracılık rolünün belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden kesitsel ilişkisel tarama modeliyle tasarlanmıştır. Araştırmanın örneklemini 420 beden eğitimi öğretmen adayı oluşturmuştur. Veriler kişisel bilgi formu, Epistemolojik İnançlar Ölçeği, ÖğretmeÖğrenme Anlayışları Ölçeği ve Eleştirel Düşünme Tutumları Ölçeği aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, farklılık analizleri, korelasyon analizi ve yapısal eşitlik modellemesine dayalı aracılık analizleri kullanılmıştır. Araştırma bulguları, epistemolojik inançların alt boyutları ile yapılandırmacı ve geleneksel öğretme-öğrenme anlayışları arasında anlamlı ilişkiler bulunduğunu göstermiştir. Ayrıca epistemolojik inançların alt boyutları ile eleştirel düşünme tutumları arasında pozitif yönlü anlamlı ilişkiler belirlenmiştir. Eleştirel düşünme tutumları ile öğretme-öğrenme anlayışları arasındaki ilişkiler incelendiğinde, geleneksel anlayışın eleştirel düşünme tutumlarının tüm alt boyutlarıyla; yapılandırmacı anlayışın ise neden aramaya açıklık alt boyutu dışında eleştirel düşünme tutumlarının diğer alt boyutlarıyla anlamlı ilişki gösterdiği saptanmıştır. Yapısal eşitlik modellemesine dayalı aracılık analizleri, eleştirel düşünme tutumlarının aracılık rolünün öğretme-öğrenme anlayışlarının alt boyutlarına göre farklılaştığını ortaya koymuştur. Yapılandırmacılık alt boyutuna ilişkin modellerde eleştirel düşünme tutumlarının tutarlı ve güçlü bir aracılık rolü üstlenmediği görülmüştür. Bilginin kesinliği ve doğuştan/sabit yetenek modellerinde dolaylı etki anlamlı olsa da doğrudan ve dolaylı etkilerin yönlerinin farklı olması nedeniyle tutarsız aracılık/baskılama etkisi söz konusudur. Öğrenme süreci-otorite/uzman bilgisine şüphe modelinde dolaylı etki anlamlı bulunmamış; öğrenme çabası modelinde ise dolaylı etki anlamlı olmakla birlikte VAF değerinin %20’nin altında kalması nedeniyle aracılık etkisinin ihmal edilebilir düzeyde olduğu belirlenmiştir. Gelenekselcilik alt boyutuna ilişkin modellerde ise eleştirel düşünme tutumlarının aracılık rolü daha belirgin biçimde ortaya çıkmıştır. Bilginin kesinliği alt boyutu ile gelenekselcilik arasındaki ilişkide eleştirel düşünme tutumlarının anlamlı bir aracılık rolü bulunmamıştır. Buna karşılık öğrenme süreci-otorite/uzman bilgisine şüphe, öğrenme çabası ve doğuştan/sabit yetenek alt boyutları ile gelenekselcilik arasındaki ilişkilerde eleştirel düşünme tutumlarının kısmi aracılık rolü üstlendiği belirlenmiştir. Genel olarak araştırma sonuçları, epistemolojik inançlar, eleştirel düşünme tutumları ve öğretme-öğrenme anlayışları arasında anlamlı ve çok boyutlu ilişkiler bulunduğunu göstermektedir. Bununla birlikte eleştirel düşünme tutumlarının aracılık rolünün tüm modeller için genel bir kısmi aracılık biçiminde yorumlanmaması; öğretme-öğrenme anlayışının yapılandırmacılık ya da gelenekselcilik alt boyutu ve ilgili epistemolojik inanç boyutu dikkate alınarak modele özgü biçimde değerlendirilmesi gerekmektedir.
