Türkiye'de gastronomik hediyeleşme kültürü: Edirne örneği

Abstract

Dilek Ful, “Yazıtlar Işığında Mysia Bölgesi Kültleri” adlı çalışmasında, ölümün evrensel niteliği, onun farklı açılardan ele alınıp incelenmesi, değerlendirilmesi ve yorumlanmasını da beraberinde getirdiğini ve eski zamanlardan beri, ruhların, ölüler ülkesinde yaşamlarını daha iyi devam ettirmeleri için mezarlara yiyecek-içecek ve hediyeler bırakıldığı bilgisini paylaşmaktadır. Bununla birlikte hediyeleşme ile ilgili birçok mitolojik anlatı bulunmaktadır. Mitolojide, yiyecekler ve içeceklerin yanı sıra bitkilerin ve ağaçların hediyeleşmeye konu olduğu görülmektedir. Hera'nın Zeus'la evlenirken düğün hediyesi olarak aldığı büyülü Elma meyvelerini, Batı kızlarının bahçesinde Nympha’lar (Nilüfer çiçekleri) ve bir ejderin koruduğu mitolojik anlatılarda yer almaktadır. Mitolojide, Prometheus’un ateşi hediye etmesi sayesinde insanlık, yeraltı barınaklarından gün yüzüne çıkarak, rakamların bilimini ve yazıyı keşfeder. Hayvanları evcilleştirerek tarımı başlatır ve insan hayatını kurtarmak için tıp bilimini kurduğunu anlatır. Yiyecekler; iletişim aracı, onur, şeref, gurur, göç, barış ve savaşlara sebep olmakla birlikte, her şeyden önce yaratıcının insanlara vermiş olduğu bir hediyedir. Bu nedenledir ki, Osmanlı İmparatorluğuna bir asra yakın başkentlik yapmış olan Edirne kentinin 8300 yıllık tarihi boyunca kentte iz bırakmış birçok medeniyete ait gastronomik kültür bulunmaktadır. Edirne iline ait hediyeleşmeye konu olan yiyecek ve içecekler çalışmamızın ana konusunu oluşturmuştur.