Matematik öğretmen adaylarının Dörtlü Bilgi Modeli’ne dayalı ders planlama becerilerinin incelenmesi

Abstract

Sınıf ortamında öğretim süreçlerinde öğretmen adayları ve öğretmenler için bir rehber görevi gören ders planı ile öğretmen adayları ve öğretmenlerin planlama becerileri öğretmen eğitiminde önemli bir rol oynamaktadır. Bu çalışmada, ilköğretim matematik öğretmen adaylarının eşitlik ve denklem, doğrusal denklemler/eğim kavramı konularına ilişkin planlama becerilerini hazırlamış oldukları ders planları doğrultusunda Dörtlü Bilgi Modeli’nden (DBM) yararlanarak incelemek amaçlanmıştır. Araştırmada model olarak özel durum çalışması kullanılmıştır. Çalışma grubunu uygun örnekleme yöntemi ile belirlenmiş olan Batı Anadolu’da bir üniversitenin eğitim fakültesinde ilköğretim matematik öğretmenliği bölümünde öğrenim gören 2023-2024 eğitim-öğretim yılı bahar dönemi Öğretmenlik Uygulaması 2 dersini alan gönüllü sekiz son sınıf ilköğretim matematik öğretmen adayı oluşturmaktadır. Öğretmen adaylarına DBM’ne ilişkin öğretim yapılmıştır. Öğretmen adaylarından toplanan DBM öğretimi öncesi ve sonrası ders planları ve öğretmen adaylarıyla yapılan ön ve son görüşmeler çalışmanın verilerini oluşturmuştur. Ders planlarının analizinde betimsel ve öğretmen adaylarıyla yapılan görüşmelerin analizinde içerik analizi kullanılmıştır. Çalışmanın sonuçlarına göre öğretmen adayları DBM’nin en çok temel bilgi bileşeni ve beklenmeyen olaylar bilgisi bileşeninde olumlu anlamda gelişme göstermiştir. Bazı öğretmen adayları dönüşüm bilgisi bileşenine ait örneklerin seçimi ve matematiksel temsil biçimleri kodlarında, beklenmeyen olaylar bilgisi bileşenine ait öğrenci düşüncelerine karşılık verme ve öğretmen içgörüsü kodlarında, ilişki kurma bilgisi bileşenine ait karmaşık yapıyı öngörme kodunda gerileme sergilemiş ve bunların haricindeki tüm bileşenlerde olumlu anlamda gelişme göstermişlerdir. Bunlara ek olarak öğretmen adaylarının öğrencilerde var olan ya da gelişebilecek hata ve kavram yanılgılarını araştırmada uygun kaynaklara nasıl erişeceklerini bilmedikleri de tespit edilmiştir. ANAHTAR KELİMELER: Ders planlama, dörtlü bilgi modeli, ilköğretim matematik eğitimi, öğretmen eğitimi, pedagojik alan bilgisi.The lesson plan and planning skills of pre-service and in-service teachers play a guide role in effective teaching and teacher education. In this study, it was aimed to examine the planning skills of pre-service elementary mathematics teachers on the subject of equation and equation, linear equations/slope concept with the lesson plans they prepared using the Knowledge Quartet (KQ) framework. The research is designed as a case study. Eight volunteer senior pre-service elementary mathematics teachers were enrolled in Teaching Practice 2 course at a university in Western Anatolia during the spring semester of the 2023– 2024 academic year. The data for this study consist of pre- and post-instruction lesson plans prepared by prospective teachers, as well as pre- and post-interviews conducted with them following the KQ training. Lesson plans were analyzed using qualitative descriptive analysis and interview data with pre-service teachers were analyzed using content analysis. According to the results of the study, pre-service teachers showed the most positive improvement in the foundation and contingency of the KQ. Some pre-service teachers have shown regression in the codes related to the transformation, specifically in choice of examples and representation; in the contingency, specifically in responding to responding to children’s ideas and teacher insight; and in connection specifically the code of anticipa tion of complexity. Apart from these, they have shown positive development in all other components. In addition to these, it is found that pre-service teachers do not know how to access appropriate resources to investigate errors and misconceptions that exist or may develop in students.