İnsan kaynakları süreçlerinin dijitalleşmesinin karbon ayak izine etkisi: Tarımsal üretim işletmesinde bir uygulama örneği

Abstract

Bu çalışmada, yıllık ortalama 1.000 çalışanı bulunan, tarımsal sezon koşullarına göre 1.400 çalışana ulaşan; on beş farklı lokasyonda faaliyet gösteren ve on dört ayrı SGK sicil numarasına sahip işletmelerden oluşan bir tarımsal üretim grubunun insan kaynakları (İK) süreçlerinin dijitalleştirilmesi ele alınmıştır. Farklı lokasyonlardan merkeze gönderilen verilerin zamanında ve eksiksiz ulaştırılamaması; kargo, fotokopi ve arşivleme maliyetlerinin yüksekliği; iş akışında yaşanan gecikmeler ve artan karbon salımları temel sorunlar olarak belirlenmiştir. Ayrıca tarımsal üretimin mevsimsel niteliği gereği iş gücü ihtiyacının dönem içinde dalgalandığı, geleneksel yöntemlerin ise bu dalgalanmayı ölçmede yetersiz kaldığı görülmüştür. Bu sorunların çözümü amacıyla PHP, AJAX, HTML, CSS, JavaScript ve MySQL teknolojileri kullanılarak DakİK adlı dijital insan kaynakları yönetim sistemi geliştirilmiştir. Sistem aracılığıyla izin, rapor ve devamsızlık verileri anlık olarak merkeze aktarılmış; iş gücü dalgalanmaları gün, hafta, ay ve yıl bazında ölçülebilir hâle getirilmiştir. Böylelikle ay sonu ücret tahakkuklarındaki hataların önlenmesine katkı sağlanmış, süreçler şeffaflaşmış ve denetimlerde izlenebilirlik artmıştır. Uygulama sonucunda kargo gönderimleri ortadan kalkmış, bildirim başına kâğıt tüketimi yarıya inmiş, kırtasiye giderleri ve fiziksel arşiv hacmi azalmış, iş gücü yönetiminde hız ve doğruluk sağlanmıştır. İnceleme döneminde kâğıt ve kargo kaynaklı yaklaşık 2,06 ton CO₂ eşdeğeri (duyarlılık aralığı 1,08–2,94 ton) sera gazı azaltımı hesaplanmıştır. Yapılandırılmamış kullanıcı geri bildirimlerine göre dijitalleşme, izin uygulamalarına ilişkin şikâyetleri azaltmış ve süreç şeffaflığıyla kullanıcı deneyimine olumlu yansımıştır. Çalışma, tarımsal üretimde iklim değişikliğiyle mücadelede insan kaynakları dijitalleşmesinin hem çevresel hem de kurumsal faydalarını ortaya koymaktadır.This study examines the digitalization of human resources (HR) processes in an agricultural enterprise employing an annual average of 1,000 staff (rising to 1,400 in peak seasons) across 15 locations and 14 units with distinct social security (SGK) registration numbers. The main problems identified were the untimely and incomplete transmission of data from the locations to headquarters; high cargo, photocopying, and archiving costs; workflow delays; and rising carbon emissions. Labour needs fluctuate with the seasonal nature of agricultural production, while traditional methods remained inadequate for measuring this fluctuation. In this context, a digital HR management system called DakİK was developed using PHP, AJAX, HTML, CSS, JavaScript, and MySQL. Through this system, leave, report, and absence data were transferred to headquarters in real time, and workforce fluctuations became measurable on a daily, weekly, monthly, and yearly basis. Consequently, the risk of payroll errors was lowered, processes became transparent, and traceability during audits was improved. As a result, cargo shipments were eliminated, paper use per notification was halved, stationery costs and physical archive volume were reduced, and speed and accuracy in workforce management were achieved. Over the study period, an estimated 2.06 tonnes of CO₂ equivalent (sensitivity range: 1.08–2.94 tonnes) in greenhouse gas emissions from paper and cargo shipping was avoided. Unstructured user feedback indicated fewer employee complaints concerning leave administration and a positive effect of process transparency on user experience. The study demonstrates both the environmental and institutional benefits of HR digitalization in combating climate change in agricultural production.