Kamu görevlisine ait buluşun hukuki niteliğinin değerlendirilmesi

Abstract

Bu çalışma, kamu görevlilerinin gerçekleştirdiği buluşların hukuki niteliğini incelemektedir. Gelişen teknolojiyle birlikte mülkiyetin konusu yalnızca somut varlıklarla sınırlı kalmamış; soyut fikri ürünler de mülkiyetin kapsamına girmiştir. Bu bağlamda, kamu görevlileri tarafından gerçekleştirilen buluşların “hizmet buluşu” mu yoksa “serbest buluş” mu sayılacağı önemli bir sorun alanı olarak karşımıza çıkmaktadır. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu ve ilgili yönetmelikler çerçevesinde hizmet ilişkisi sırasında ve kamu kurumunun bilgi, birikim ve imkânlarıyla yapılan buluşların hizmet buluşu olarak nitelendirilmesi gerektiği savunulmaktadır. Çalışmada ayrıca, kamu çalışanlarına ödenecek bedel, kamu yararı ile bireysel çıkarın dengelenmesi gibi başlıklara da yer verilmiştir. Ulaşılan sonuçlar doğrultusunda kamu kurumlarında çalışan tüm personelin –statü farkı gözetilmeksizin– gerçekleştirdiği buluşların hizmet buluşu rejimine tabi olması gerektiği ifade edilmektedir.

This study examines the legal nature of inventions made by public officials. With technological advancements, the concept of ownership has expanded to include not only tangible assets but also abstract intellectual creations. In this context, whether inventions by public employees should be classified as “service invention” or “free invention” constitutes a major legal issue. Within the framework of Industrial Property Law No. 6769 and the relevant regulations, it is argued that inventions developed during the employment relationship and utilizing the resources or know-how of public institutions should be classified as service inventions. The study also discusses issues such as the remuneration of public employees for their inventions, the balance between public interest and individual rights, and comparisons with international legislation. The conclusion suggests that all inventions created by individuals employed in public institutions-regardless of their employment status- should be subject to the legal regime of service inventions.