Ortaöğretim 9. sınıf öğrencilerinin düzlem ayna konusunda sahip oldukları ön bilgi ve kavram yanılgılarının belirlenmesi

Abstract

Araştırmanın amacı, ortaöğretim 9. sınıf öğrencilerinin düzlem ayna konusuna ilişkin ön bilgilerini ve kavram yanılgılarını belirlemektir. Bu amaçla veri toplama sürecinde; “Aynalar Ünitesi Kavramsal Anlama Testi” ile “Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formları”ndan yararlanılmıştır. Kavramsal anlama testinde; düzlem ayna konusunun “görüntü oluşumu”, “görüntü özellikleri” ve “görüş alanı” alt başlıklarına ilişkin toplam 4 soru yer almaktadır. Test iki farklı lisede eğitim gören toplam 310 öğrenciye uygulanmıştır. Kavramsal anlama testinin değerlendirilmesi aşamasında; öncelikle araştırmacılar tarafından soruların doğru yanıtları oluşturulmuş, öğrencilerin verdikleri yanıtlar “kodlanabilir”, “kodlanamaz” ve “yanıtsız” olarak kategorilendirilmiştir. Kodlanabilir yanıtlar ise “bilimsel olarak kabul edilebilir” ve “bilimsel olarak kabul edilemez” başlıkları altında gruplandırılmıştır. Kavramsal anlama testi ve toplam 16 öğrenci ile gerçekleştirilen görüşmelerden elde edilen veriler incelendiğinde; “gözlemcinin konumu ile görüntü ilişkisi”, “düzlem aynada görüntünün yeri”, “cisim ile görüntü arasındaki ilişki”, “görüntünün sahip olduğu özellikler” ve “görüş alanının bağlı olduğu faktörler” konularında öğrencilerin kavram yanılgılarına sahip olduğu belirlenmiştir. Öneriler bölümünde ise kavramsal değişim sürecinde düzlem ayna konusuna ilişkin olarak öğretmenler tarafından etkin bir biçimde kullanılabilecek deneysel aktivitelere yer verilmiştir.