Yenilenebilir enerji üretiminin döviz kuru ve dış ticaret üzerine etkisi

Abstract

Bu çalışma, Türkiye’de yenilenebilir enerji üretiminin dış ticaret hacmi ve döviz kuru üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Enerji kaynaklarının çeşitlendirilmesi ve fosil yakıtlara bağımlılığın azaltılması, ekonomik bağımsızlık açısından stratejik öneme sahiptir. Bu bağlamda, yenilenebilir enerji yatırımlarının yalnızca çevresel faydalar değil, aynı zamanda ekonomik dengeler üzerindeki etkileri de değerlendirilmeye değerdir. Araştırmada, 2010-2023 yılları arasındaki Türkiye’ye ait yenilenebilir enerji üretim miktarları, dış ticaret verileri ve döviz kuru göstergeleri kullanılarak ekonometrik analizler gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın uygulama kısmında tanımlayıcı istatistikler, korelasyon analizi, kısa ve uzun dönemde regresyon sonuçları için ARDL yönteminden faydalanılmıştır. Elde edilen bulgular, yenilenebilir enerji üretiminin döviz kuru üzerinde kısa dönemde anlamlı artış yönlü bir etki yaratırken uzun dönemdede pozitif ancak istatistiksel olarak anlamsız bir etkinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Yenilenebilir enerji üretimi dış ticaret hacmi üzerinde kısa dönemde önce pozitif, ardından gecikmeli olarak negatif etkilediği, uzun dönemde ise negatif ve istatistiksel olarak anlamsız olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Genel olarak değerlendirildiğinde yenilenebilir enerji üretiminin döviz kurunu ve dış ticaret hacmini doğrudan ve güçlü biçimde etkilemediği sonucuna ulaşılmıştır.This study aims to examine the effects of renewable energy production on foreign trade volume and exchange rates in Turkey. Diversifying energy sources and reducing dependence on fossil fuels are of strategic importance for achieving economic independence. In this context, the impact of renewable energy investments on economic indicators, in addition to their environmental benefits, deserves detailed investigation. In this study, econometric analyses were conducted using data on renewable energy production, foreign trade, and exchange rate indicators for Turkey covering the period between 2010 and 2023. In the empirical section, descriptive statistics, correlation analysis, and short- and long-run regression results were obtained using the ARDL approach. The findings indicate that renewable energy production has a significant positive impact on the exchange rate in the short run, while in the long run, the effect remains positive but statistically insignificant. Regarding foreign trade volume, renewable energy production initially exerts a positive effect in the short term, followed by a lagged negative impact, and a negative but statistically insignificant effect in the long run. Overall, the results suggest that renewable energy production does not have a direct or strong influence on either the exchange rate or foreign trade volume.