Kars kent belleğinin sürdürülebilir olmasına yönelik bir değerlendirme: 12 Havariler Kilisesi

Abstract

İnsanlar var oluşları gereği hem kendisini hem de ait olduğu yapıyı değiştirmekte ve dönüş- türmektedir. Bu dönüşümden zamanla kendisi ve çevresi de etkilenmektedir. Etkileşimin en yoğun görüldüğü yer kent ve kentsel yaşamdır. Kentin sağladığı toplumsal yaşamın oluş- turdukları kentsel değerleri meydana getirmektedir. Bu değerler zaman içerisinde kültürün etkisiyle somut ve somut olmayan bir biçimde bireysel bellekte yer edinerek kent belleğini oluşturmaktadır. Kent belleğinin varlığı ve bu varlığın devam etmesi, kentte yaşayanlar için aidiyet duygusunun oluşmasını sağlamaktadır. Kentsel aidiyet duygusu, bireylerin yaşadıkları kente karşı güven, bağlılık ve sorumluluk geliştirmeleri açısından önemli bir olgudur. Ayrıca kent belleğiyle kurulan bağları güçlendirerek ortak geçmişin korunmasına ve kentin sürdürülebilir gelişimine katkı sağlaması bakımından da kritik bir noktadadır. Bu sebeple kentin zaman içerisindeki yaşantısına şahitlik eden bellek mekanlarının varlı- ğını sürdürmesi çok önemlidir. Yapılan bu çalışmada kent yaşamında ve kolektif bellekte önemli bir yere sahip olan 12 Havariler Kilisesi’nin mimari özelliklerinin ve bellek mekânı niteliğinin sürdürülebilir olmasını amaçlamaktadır. Nitel araştırma ile tarihsel araştırma yaklaşımının kesişiminde konumlanan çalışmada; temel olarak tarihsel araştırma yön- temini kullanmaktadır. Birincil belgeler ile ikincil akademik kaynaklar incelenmiş; sözlü tarih verilerinin bulunmayışı araştırmanın başlıca sınırlılığı olmuştur. Toplanan veriler nitel içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiş; elde edilen bulgular doğrultusunda, yapı- nın kentin kolektif belleğindeki konumunu güçlendirmesi ve kültürel sürdürülebilirliğinin devamlılığını sağlayacak kapsamlı öneriler geliştirilmiştir.

By their very existence, people change and transform both themselves and the structure they belong to. Over time, both they and their surroundings are affected by this transforma- tion. The city and urban life are where interaction is most intense. The social life provided by the city creates urban values. Over time, these values, influenced by culture, acquire a place in individual memory in tangible and intangible forms, forming urban memory. The existence and continuity of urban memory foster a sense of belonging for city dwellers. This sense of urban belonging is crucial for individuals to develop trust, loyalty, and responsibi- lity towards the city they live in. Furthermore, by strengthening the bonds established with urban memory, it is critical for contributing to the preservation of the shared past and the sustainable development of the city. Therefore, the preservation of memory spaces that bear witness to the city's life over time is crucial. This study aims to ensure the sustainability of the architectural features and the quality of the memory space of the Church of the Twelve Apostles, which holds a significant place in urban life and collective memory. Positioned at the intersection of qualitative research and historical research approaches, the study pri- marily utilizes historical research methods. Primary documents and secondary academic sources were examined; the lack of oral history data was a primary limitation of the research. The collected data was evaluated using qualitative content analysis, and based on the findings, comprehensive recommendations were developed to strengthen the building's place in the city's collective memory and ensure its continued cultural sustainability.