Teknoloji kabul modeli çerçevesinde dijital finansal teknoloji kullanım niyet ve davranışını etkileyen faktörler üzerine bir araştırma

Abstract

Bu tez çalışması, Teknoloji Kabul Modeli (TKM) çerçevesinde, bireylerin bir dijital finansal teknolojilerin benimsenmesi kapsamında, dijital bir finansal teknoloji kullanım niyeti ve davranışını açıklamaya yönelik teorik bir model ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu doğrultuda, TKM’de yer alan faktörlere öncül eklentiler olarak, dijital bir finansal teknolojinin kabulüne ilişkin yaş, eğitim, dijital okuryazarlık, finansal okuryazarlık ve dijital finansal teknolojilere yönelik özyeterlik inancı faktörleri, dışsal faktörler olarak belirlenmiştir. Çalışmanın modelinde yer alan kavramlar, faktörler ve bağlantılarının kavramsal çerçeveleri ve teorik temelleri açıklanmış, literatürdeki ampirik bulgulara yer verilmiştir. Modelin testi için geliştirilen, geçerli ve güvenilir puanlar ürettiği ortaya konan ölçme aracı ile 345 katılımcıdan veri toplanmıştır. Veriler ile modelin testi için yol analizi yapılmıştır. Uyum indekslerince tavsiye edilen revizeler sonrasında Dijital Finansal Teknoloji Kabul Modelinin, model uyum indekslerince kabul edilen düzeye eriştiği ve tüm yol katsayılarının istatistiksel olarak anlamlı olduğu görülmüştür. Sonuç olarak yaş, eğitim düzeyi, dijital okuryazarlık, finansal okuryazarlık ve özyeterlik inançlarının, dijital bir finansal teknolojinin benimsenmesinde rol oynayan önemli faktörler olduğu ortaya konmuştur.

This thesis study aims to propose a theoretical model to explain the intention and behavior of individuals regarding the use of a digital financial technology within the framework of the Technology Acceptance Model (TAM) in the context of adopting digital financial technologies. Accordingly, factors such as age, education, digital literacy, financial literacy, and self-efficacy belief toward digital financial technologies were designated as external factors, serving as antecedents to the factors included in the TAM, for the acceptance of a digital financial technology. The conceptual frameworks and theoretical foundations of the constructs, factors, and their relationships within the study's model were explained, and empirical findings from the literature were presented. Data were collected from 345 participants using a measurement instrument developed for testing the model, which was demonstrated to yield valid and reliable scores. Path analysis was performed on the data to test the model. Following revisions suggested by the fit indices, the Digital Financial Technology Acceptance Model was found to achieve an acceptable level based on the model fit indices, and all path coefficients were statistically significant. In conclusion, age, education level, digital literacy, financial literacy, and self-efficacy beliefs were revealed to be significant factors playing a role in the adoption of a digital financial technology.