Türkiye ve Polonya’daki genel eğitim sistemi, öğretmen yetiştirme sistemi ve biyoloji öğretmeni yetiştirme programlarının karşılaştırılması

Abstract

Bu çalışma, Türkiye ve Polonya’daki biyoloji öğretmeni yetiştirme programlarını karşılaştırmalı olarak incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında, her iki ülkenin öğretmen yetiştirme sistemlerine dair resmi mevzuatlar, üniversite program içerikleri, öğretmen yeterlik çerçeveleri ve bilimsel literatür doküman analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Bulgular; öğretmen adaylarının kabul süreçlerinden ders içeriklerine, uygulama ve staj süreçlerinden pedagojik yaklaşımlara kadar çok boyutlu bir karşılaştırma sunmaktadır. Türkiye’de öğretmen yetiştirme süreci merkezi sınavlar aracılığıyla yürütülmekte ve programlarda teorik derslere ağırlık verilmektedir. Polonya’da ise daha bireyselleştirilmiş seçim kriterleri ve uygulamaya dayalı öğrenme süreçleri öne çıkmaktadır. Her iki ülkenin biyoloji öğretmeni yetiştirme programları, teknolojik entegrasyon, hizmet içi eğitim, öğretim elemanlarının akademik nitelikleri ve mezuniyet sonrası istihdam politikaları açısından da karşılaştırılmıştır. Sonuç olarak, her iki sistemin güçlü ve geliştirilebilir yönleri belirlenmiş; Türkiye’nin uygulama temelli eğitimi artırması, Polonya’nın ise kalite güvence sistemlerini güçlendirmesi gerektiği vurgulanmıştır. Bu araştırma, karşılaştırmalı eğitim çalışmalarına katkı sunarak biyoloji öğretmeni yetiştirme politikalarının geliştirilmesine yönelik öneriler sunmaktadır.This thesis aims to conduct a comparative analysis of biology teacher education programs in Turkey and Poland. The study utilized document analysis method, drawing upon national regulations, university curricula, teacher qualification standards, and academic literature from both countries. The findings reveal a multi layered comparison ranging from admission procedures and course content to teaching internships and pedagogical approaches. In Turkey, teacher candidates are selected through centralized national exams, and programs emphasize theoretical instruction. In contrast, Poland employs more individualized selection processes and practice-oriented curricula. The study also compares aspects such as technological integration, in-service professional development, academic qualifications of teaching staff, and post-graduation employment pathways. The study concludes that both systems possess strengths and areas for improvement. While Turkey needs to expand practice-based training, Poland should reinforce its quality assurance mechanisms. This research contributes to comparative education literature and provides recommendations for enhancing biology teacher education policies.