Türkiye’de “Armey Eğrisi” (1970-2020): Teorik Yaklaşımlar ve Ampirik Sonuçlar

Abstract

Kamu kesimi büyüklüğü ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkiye yönelik farklı bakış açıları şu şekilde özetlenebilir: Birincisi, kamu harcamaları ve ekonomik büyümenin birlikte hareket ettiğini savunmaktadır. İkincisi, kamu kesimi büyüklüğü ile ekonomik büyüme arasındaki negatif ilişkinin varlığını desteklemektedir. Üçüncü bakış açısı ise, kamu kesimi büyüklüğü ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkinin lineer olmayan (eğrisel) olabileceğini savunan yaklaşımdır. Kamu harcamaları ile ekonomik büyüme oranı arasındaki eğrisel ilişkiyi gösteren ters U-şekilli olarak bilinen doğrusal olmayan ilişki Armey (1995) tarafından literatüre kazandırılan Armey eğrisidir. Armey (1995), kamu harcamaları ile ekonomik büyüme arasındaki iki zıt etkiyi betimlemiştir. Birincisi, kamu harcamalarının üretken olduğunu ve ekonomik büyümeyi olumlu etkilediğini gösterir. İkincisi ise, kamu harcamalarında optimal eşik noktasının ötesindeki herhangi bir artış, ekonomik büyümeyi azaltır. Ters U-şekilli eğrinin birinci kısmı doğrudan bir yükselme eğilimine (pozitif etki) sahipken, ikinci kısım ise tersine azalan bir eğilime (negatif etki) sahip olacaktır (Jain, Nagpal ve Jain, 2021).