Mali disiplini sağlamada maastricht mali kriterlerinin güncel drumunun analizi

Abstract

1970’lerden itibaren artan kamu açıkları, ülkeleri mali disiplini sağlamaya yönelik önlem almaya itmiştir. Devlet harcamalarının ve kamu borçlarının kontrol edilemez boyutlara ulaşması, Keynesyen politikaların başarı şansını düşürmüş, Neo-liberal politikaların dünya genelinde yaygınlık kazanmasına neden olmuştur. Avrupa Birliğinin (AB) kuruluş gerekçelerinden birisi de birlik düzeyinde parasal ve mali disiplini sağlamaya yöneliktir. 1993 yılından itibaren yürürlüğe giren Maastricht Antlaşması ile, Avrupa Birliğinde hem mali disiplini hem de parasal disiplini sağlamaya yönelik bir dizi önlem hayata geçirilmeye başlanmıştır. Bu çalışmada, Maastricht mali kriterlerinin başarısı çeşitli veriler ışığında ölçülmeye çalışılmıştır. Bütçe açığı ve kamu borçlarının GSYH’ye oranlarının AB üyesi ülkelerin birçoğunda istenilen düzeyde olmadığı sonucuna varılmıştır. Özellikle 2008 Küresel Mali Krizi ve dünya genelinde etkili olan pandemi dönemlerinde bütçe açığı ve kamu borçlarının GSYH’ye oranları aşırı boyutlara ulaşmıştır. Mali kriterlere uymayan ülkelere yönelik yaptırımların özellikle Almanya ve Fransa gibi AB’yi domine eden ülkelere etkili düzeyde uygulanmadığı, parasal birliğin kısmen sağlandığı ancak maliye politikalarında eşgüdümün sağlanmadığı, Yunanistan başta olmak üzere birçok AB ülkesinin kamu borçlarını kontrol altına alamadığı anlaşılmaktadır.