Spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin yeme bozukluğu düzeylerinin değerlendirilmesi

Abstract

Bu çalışma, spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin yeme bozukluğu düzeylerini ve bu durumun demografik faktörlerle ilişkisini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Yeme bozuklukları, bireylerin beslenme alışkanlıklarını, fiziksel sağlığını ve psikososyal yaşamını olumsuz etkileyen ciddi sağlık sorunlarıdır. Özellikle spor eğitimi alan bireylerde, estetik ve ağırlık temelli spor dallarına olan ilgi, toplumsal beden imajı standartları ve bireysel psikolojik faktörler bu durumun gelişiminde önemli rol oynamaktadır. Balıkesir ilinde spor bilimleri fakültesinde öğrenim gören 92 kadın 160 erkek toplam 252 gönüllü öğrenci çalışmaya katılmıştır. Betimsel nitelikli tarama modeli kullanılarak yürütülen çalışmada katılımcılar örneklem yöntemi olarak kolayda örnekleme yöntemi kullanılarak seçilmiştir. İnternet ortamında oluşturulan Google-Form üzerinden yapılan anket aracılığı ile veriler toplanmıştır. Katılımcılara demografik bilgi formu ve Fairburn ve Beglin (1994) tarafından geliştirilen, Türkçeye uyarlaması ise Esin ve Ayyıldız (2022) tarafından yapılan 13 maddeden oluşan Yeme Bozukluğu Değerlendirme Ölçeği Kısa Formu (EDE-Q-13) kullanılmıştır. Bu çalışmanın Cronbach-α iç tutarlık katsayısı 0.79 olarak bulunmuştur. Yapılan analizlerde verilerin normal dağılıma sahip olduğu belirlenmiş olup Bağımsız Gruplarda T-Testi ve ANOVA ve Post-hoc testlerden Bonferroni methodu kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 26.0 paket programı kullanılmıştır. Sonuç olarak cinsiyet ve haftalık spor yapma süresi değişkeni ile yeme bozukluğu toplam puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olmadığı görülmüştür. Yaş, sınıf düzeyi ile yeme bozukluğu düzeyleri arasında ise istatistiksel olarak anlamlı farklılık olduğu görülmüştür. Özellikle 21-25 yaş grubundaki öğrencilerin yeme bozukluğu toplam puanları 17-20 yaş arası öğrencilere daha yüksek bulunmuştur. 1. sınıfların yeme bozukluğu toplam puanları diğer sınıfların toplam puanlarına göre anlamlı olarak daha düşük bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır. Yüksek ölçek puanları yeme ile ilgili psikopatolojinin daha yüksek olduğunu gösterdiği bilinmektedir. Sonuç olarak, spor eğitimi alan öğrencilerde yaş değişkeni arttıkça yeme bozukluğunun daha fazla görüldüğü bununla birlikte 1. sınıfa giden öğrencilerin yeme bozukluğu düzeylerinin daha düşük olduğu sonucuna ulaşılmaktadır. Bu bağlamda, farkındalık programlarının artırılması, beslenme eğitiminin yaygınlaştırılması ve bireylere yönelik destekleyici stratejiler geliştirilmesi büyük önem taşımaktadır.This study aims to evaluate the levels of eating disorders among students of the faculty of sports sciences and examine the relationship between these levels and demographic factors. Eating disorders are serious health issues that adversely affect individuals' eating habits, physical health, and psychosocial lives. Among individuals receiving sports education, particularly those interested in aesthetic or weight-based sports disciplines, societal body image standards and individual psychological factors play a significant role in the development of such disorders. A total of 252 voluntary students, including 92 females and 160 males, from the faculty of sports sciences in Balıkesir Province participated in the study. The research employed a descriptive survey model, and participants were selected through a convenience sampling method. Data were collected via a survey conducted online using Google Forms. Participants completed a demographic information form and the 13-item Eating Disorder Examination Questionnaire Short Form (EDE-Q-13), developed by Fairburn and Beglin (1994) and adapted into Turkish by Esin and Ayyıldız (2022). The Cronbach’s α internal consistency coefficient for this study was found to be 0.79. The analysis revealed that the data followed a normal distribution. Independent Samples T-Test, ANOVA, and Bonferroni post-hoc tests were employed for statistical analyses, using the SPSS 26.0 software package. The results indicated no statistically significant difference in total eating disorder scores based on gender or weekly exercise duration. However, statistically significant differences were observed between age, class level, and eating disorder levels. Specifically, students aged 21-25 had higher total eating disorder scores compared to those aged 17-20. First-year students’ total eating disorder scores were found to be significantly lower than those of students in other years. Higher scale scores are known to indicate greater psychopathology related to eating. In conclusion, the findings suggest that the prevalence of eating disorders increases with age among sports science students, whereas first-year students exhibit lower levels of eating disorders. These results underscore the importance of increasing awareness programs, expanding nutrition education, and developing supportive strategies for individuals.