Örgütlerde psikolojik sözleşme ihlâli algısı ve örgütsel sinizm arasındaki ilişki: Lider-üye etkileşiminin aracılık etkisi

Abstract

Amaç: Bu çalışmada, psikolojik sözleşme ihlâli algısının örgütsel sinizm üzerindeki etkisi ve bu etkide lider-üye etkileşiminin aracılık rolü araştırılmıştır. Yöntem: Araştırmanın evrenini Erdek/Balıkesir’de kamu güvenlik sektöründe faaliyet gösteren kurum ve kuruluşlarda çalışan toplam 550 işgören oluşturmaktadır. Bu kapsamda psikolojik sözleşme ihlâli algısı düzeylerini belirlemek amacıyla, Robinson ve Rousseau’nin (1994) geliştirdiği ve Çetinkaya’nın (2014: 131) Türkçe’ye uyarladığı ölçek; örgütsel sinizm düzeylerini belirlemek amacıyla Brandes’in (1997) geliştirdiği ve Erdost vd.’nin (2007) Türkçe’ye uyarladığı ölçek ve lider-üye etkileşimi düzeylerini belirlemek amacıyla Liden ve Maslyn’in (1998) geliştirdiği ve Yıldız vd.’nin (2008: 106) Türkçe’ye uyarladığı ölçek kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmanın sonucunda; psikolojik sözleşme ihlâli algısının örgütsel sinizm üzerinde anlamlı ve pozitif (β=0,59, p<0,01), lider-üye etkileşimi üzerinde anlamlı ve negatif (β=-0,33, p<0,01) etkisi olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca lider-üye etkileşiminin, psikolojik sözleşme ihlâli algısı ile örgütsel sinizm arasındaki ilişkide aracılık etkisinin (β=0,19, p<0,01) olduğu saptanmıştır. Sonuç: Lider-üye etkileşimi ile psikolojik sözleşme ihlâli algısı arasında anlamlı ve olumsuz yönlü bir ilişki bulunmasından dolayı, liderlerin iç grup işgörenlerle olduğu kadar dış grup işgörenlerle olan etkileşiminin de kalitesini artırarak örgütsel sinizmin etkilerini azaltmaları gerekmektedir.

Aim: In this study, the effect of perception of psychological contract breach on organizational cynicism and the role of leader-member exchange in this relation were investigated. Method: The universe of the research is 550 people working in institutions and institutions operating in the public security sector in Erdek/Balıkesir. In this context, the scale developed by Robinson and Rousseau (1994) and adapted by Çetinkaya (2014: 131) to Turkish in order to determine the level of perceptıon of psychological contract breach; the scale developed by Brandes (1997) and adapted by Erdost et al. (2007) to Turkish in order to determine the level of organizational cynicism and the scale developed by Liden and Maslyn (1998) and adapted by Yıldız et al. (2008: 106) to Turkish in order to determine the level of leader member exchange. Findings: According to the results of the study, it is determined that perceptıon of psychological contract breach has a significant and positive impact on organizational cynicism (β=0,59, p<0,01), and also significant and negative impact on leader member exchange (β=-0,33, p<0,01). Besides, it was found that leader member exchange has a mediating effect (β=0,19, p<0,01) on the relationship between perceptıon of psychological contract breach and organizational cynicism. Results: Since there is a meaningful and negative relationship between the leader-member exchange and the perceptıon of psychological contract breach, it is necessary for leaders to reduce the effects of organizational cynicism by increasing the quality of interaction with external group employees as well as internal group employees.