Çocuk edebiyatında dilin ideolojisi: Anlatı bilimsel yaklaşım

Abstract

Çocuk edebiyatı yüzyıllardır eğitim, din ve politik öğretiler arasında tüm dünyada bir güç çekişmesine maruz kalmaktadır. İdeoloji, istenmeyen veya toplumsal yapı içinde kaçınılması gereken veya gereksiz görülen değil aksine olması zorunlu olan hatta sine qua non (olmazsa olmaz) nitelikteki inançlar sisteminin bir ürünü olarak sosyal yaşamda yerini alır. Dolayısıyla, ideolojisi olmayan bir anlatı düşünülemez. Çocuk edebiyatının ideolojik söylemlerle kurgulanması dil ile yakından ilişkilidir. Dildeki ideolojik kodların çözümlenmesinde ise anlatı bilim kuramı işlevseldir. Bu makale öncelikle anlatı bilim kuramını temel alarak dilde ideolojinin ne şekilde kurgulandığını özellikle ideolojinin dil, çocuk okur, çocuk edebiyatı, metin-içi ve metin dışı dinamikler bağlamında tartışılmasını amaçlamaktadır.

Children literature in the world has always been under the strong influence of power exerted by some disciplines such as education, religion, politics and etc. However, ideology has never been regarded as a system of belief which is assumed as avoidable but a must and even sine qua non product of belief system in social life. Then a narrative without an ideology is unthinkable. Accordingly, narratology is functional in decoding those codes in children literature. Thus, this article discusses how language in children literature is fictionalized by particularly focusing on ideology, child reader, children literature, intratextual and extratextual dynamics.