Öğretmenlerin öğretim programını uyarlama ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması

Abstract

Bu çalışma, öğretmenlerin öğretim programını uyarlama uygulamalarını belirlemeye yönelik bir ölçme aracı geliştirmeyi amaçlamaktadır. Araştırma, betimsel tarama modelinde tasarlanmıştır. Balıkesir il merkezi ve iki ilçesinde MEB’e bağlı ilkokul ve ortaokulda görev yapan öğretmenler çalışmanın örneklem grubunu oluşturmuştur. Ulusal ve uluslararası alanyazındaki nitel araştırmalar taranarak öğretim programı uyarlamalarına ilişkin kuramsal temeller incelenmiştir. Bu kapsamda uyarlama örüntüleri tanımlanmış ve madde havuzu oluşturulmuştur. Oluşturulan madde havuzu uzman görüşüne sunularak taslak form haline getirilmiş ve pilot uygulamalar gerçekleştirilmiştir. Birinci pilot uygulamada (N=286) ölçme aracının açımlayıcı faktör analizi sonucunda 4 bileşen ve 20 maddeden meydana geldiği belirlenmiştir. Ölçekte yer alan “Atlama, ekleme, yeniden düzenleme ve yaratma” bileşenleri toplam varyansın 51.972’sini açıklamaktadır. İkinci pilot uygulamada (N=590) ise doğrulayıcı faktör analizi sonucunda modelin uyum indeksleri kabul edilebilir ve iyi düzeyde değerler göstermiştir (χ²/sd=405.595/143, RMSEA=.056, CFI=.927, TLI=.912, SRMR=.054). Ölçeğin geneline ait güvenirlik değerleri α=0.80, ω = 0.82’dir. Bu bulgular, geliştirilen ölçeğin öğretmenlerin program uyarlamalarını değerlendirmede geçerli ve güvenilir bir araç olduğunu ortaya koymaktadır.

This study aims to develop a measurement tool to identify teachers’ curriculum adaptation practices. The research was designed using a descriptive survey model. The sample consisted of primary and secondary school teachers working in public schools affiliated with the Ministry of National Education in the central district and two counties of Balıkesir province. Theoretical foundations of curriculum adaptation were examined by reviewing national and international qualitative studies in the relevant literature. Within this scope, patterns of adaptation were defined, and an item pool was created. The item pool was then reviewed by experts, and a draft form was prepared and subjected to pilot testing. In the first pilot study (N=286), exploratory factor analysis revealed that the scale consisted of four components and 20 items. The components of the scale -omitting, adding, reordering, and creating- explain 51.972% of the total variance. In the second pilot study (N=590), confirmatory factor analysis showed that the model fit indices were at acceptable and good levels (χ²/df=405.595/143, RMSEA=.056, CFI=.927, TLI=.912, SRMR=.054). The reliability coefficients for the overall scale were α=.80 and ω=.82. These findings indicate that the developed scale is a valid and reliable tool for assessing teachers’ curriculum adaptation practices