Sağlık eğitimi almayan öğrencilerde sağlık okuryazarlığı düzeyi: Balıkesir Üniversitesi örneği

Abstract

Bu araştırmanın amacı, sağlıkla ilgili bir programda eğitim almayan üniversite öğrencilerinin sağlık okuryazarlığı düzeylerini belirlemektir. Nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeliyle yürütülen çalışmanın örneklemini, Balıkesir Üniversitesi Balıkesir Meslek Yüksekokulu'nda öğrenim gören ve basit rastgele örnekleme yöntemiyle seçilen 75 öğrenci oluşturmuştur. Katılımcıların sağlık okuryazarlığı düzeyleri, Kuzan, Beyazgül ve Karadağ (2024) tarafından geliştirilen Sağlık Okuryazarlığı Değerlendirme Ölçeği ile ölçülmüştür. Veriler çevrim içi ortamda toplanmıştır. Araştırma bulgularına göre öğrencilerin büyük çoğunluğu sağlıkla ilgili bilgileri internetten “çoğu zaman” (%49,3) veya “her zaman” (%17,3) bulabildiğini belirtmiştir. Benzer şekilde, ilaç prospektüslerini “çoğu zaman” (%38,7) veya “her zaman” (%21,3) anlayabildiğini ifade edenlerin oranı yüksektir. Öğrencilerin hastane içi yönlendirmeleri takip etme, sağlık personelini anlama ve acil durumda 112’yi arama gibi konularda genel olarak yeterli düzeyde oldukları görülmüştür. Bununla birlikte, sağlıkla ilgili yazılı materyalleri anlamada zorlananların oranı da dikkat çekici düzeydedir (%58,7 "bazen", %16 "çoğu zaman"). Ayrıca, sağlıkla ilgili karar alma, risk değerlendirme ve bilgi aktarımı gibi alanlarda orta düzey bir yeterlilik profili saptanmıştır. Araştırma sonucunda, sağlık eğitimi almayan üniversite öğrencilerinin sağlık okuryazarlığı düzeylerinin genel olarak orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Bu durum, disiplinler üstü farkındalık çalışmaları ile sağlık okuryazarlığının yaygınlaştırılması gerektiğini göstermektedir.

The aim of this study is to determine the level of health literacy among university students who are not enrolled in a health-related program. The research was conducted using the survey model, one of the quantitative research methods, and the sample consisted of 75 students studying at Balıkesir University Balıkesir Vocational School, selected through simple random sampling. The students’ health literacy levels were measured using the Health Literacy Assessment Scale developed by Kuzan, Beyazgül, and Karadağ (2024). Data were collected online. According to the findings, the majority of students reported that they could access health-related information on the internet “often” (49.3%) or “always” (17.3%). Similarly, a significant proportion of participants indicated that they could understand the information in medicine leaflets “often” (38.7%) or “always” (21.3%). Students also demonstrated a generally sufficient level of ability in areas such as navigating hospital signage, understanding healthcare professionals, and calling emergency services (112) when needed. However, difficulties in comprehending written health materials were notable, with 58.7% stating “sometimes” and 16% “often.” Overall, a moderate level of proficiency was observed in areas such as healthrelated decision-making, risk assessment, and information communication. The findings indicate that university students without formal health education generally possess a moderate level of health literacy. This highlights the need for interdisciplinary awarenessraising efforts to promote and strengthen health literacy among non-health disciplines.