Manyas (kuş) gölü ostracoda (crustacea) faunası ile ekolojik değişkenlerin baskısı arasındaki ilişkinin araştırılması

Abstract

Tatlı su kaynakları, canlılığın en temel gereksinimlerini karşılama bakımından oldukça önemlidir. Artan sanayi ve tarım faaliyetleri nedeniyle bu kaynakların bozunma derecelerinin teşhisi ve takibi için periyodik örneklemeler önemli bir rol oynar. Biyolojik çeşitlilik açısından zenginliğiyle faunistik çalışmalarda değerli bir habitat sağlayan Manyas (Kuş) Gölü (Bandırma, Balıkesir), Türkiye’nin önemli sucul ekosistemlerinden biridir. Tüm Dünya’da neredeyse her sucul habitatta bulunabilen Ostrakodlar ise yüksek tür çeşitliliğine ve çevresel değişkenlere karşı geniş tolerans seviyelerine sahip kabuklu canlılardır. Birçok türü açıkça tanımlanmış çevresel tolerans profillerine sahip olduğundan ötürü güvenilir biyo indikatörler olarak kabul görmüştür. Manyas (Kuş) Gölü’nün Ostrakoda türlerini ve ekolojik değişkenlerin bu türler üzerindeki etkisini belirlemek amacıyla Aralık 2020 ve Kasım 2021 tarihleri arasında aylık olarak örnekler toplandı. Yapılan teşhisler sonucunda toplamda 38 taksaya ait 25 tür tanımlanmış ve göldeki toplam bilinen tür sayısı 13’ten 27’ye çıkmıştır. Bu türler arasında Cypria ophtalmica, Darwinula stevensoni, Ilyocypris gibba, Limnocythere inopinata, Neglecandona neglecta ve Physocypria kraepelini yıl boyu tüm aylarda gölde varlığını sürdürürken, diğer türler belirli aralıklarla veya tek sefer gözlemlenmiştir. Türlerin çevresel etmenlerle ilişkisine bakıldığında CCA sonuçlarına göre Heterocypris salina, Herpetocypris chevreuxi ve Neglecandona neglecta’nın dağılımı ile elektriksel iletkenlik arasında doğrudan bir ilişki bulunurken, Fabaeformiscandona fabaeformis, Candonopsis kingsleii ve Pseudocandona compressa’nın çözünmüş oksijen konsantrasyonu ile zıt yönlü bir ilişkisi olduğu saptanmıştır. Ek olarak sanayi ve endüstriyel faaliyet yürüten yapıların bulunduğu gölün kuzey kesimindeki Sığırcı Deresi’nde elektriksel iletkenliğin 2537 µScm−1 seviyelerine çıktığı bulunmuştur. Son olarak yıl boyu her ay gözlemlenen türlerin mevsimsellikten etkilenme seviyelerini saptamak amacıyla Ostrakod Almanak Model (OAM) fikri ortaya atılmıştır.Freshwater resources are extremely important for meeting the most basic needs of life. Periodic sampling plays a crucial role in diagnosing and monitoring the degree of degradation of these resources due to increasing industrial and agricultural activities. Lake Manyas (Kuş) (Bandırma, Balıkesir), which provides a valuable habitat for faunistic studies with its rich biodiversity, is one of Türkiye’s most important aquatic ecosystems. Ostracods, which can be found in almost every aquatic habitat in the world, are crustaceans with high species diversity and wide tolerance levels to environmental variables. Their many species have clearly defined environmental tolerance profiles and are therefore considered reliable bioindicators. Monthly samples were collected between December 2020 and November 2021 to determine the Ostracoda species in Lake Manyas (Kuş) and the effects of ecological variables on these species. As a result of the identifications, 25 species belonging to total of 38 taxa were identified and increasing the total number of known species in the lake from 13 to 27. Among these species, Cypria ophtalmica, Darwinula stevensoni, Ilyocypris gibba, Limnocythere inopinata, Neglecandona neglecta, and Physocypria kraepelini are present in the lake year-round, while other species have been observed intermittently or only once. Regarding the relationship between species and environmental factors, according to CCA results, a direct relationship between the distribution of Heterocypris salina, Herpetocypris chevreuxi, and Neglecandona neglecta and electrical conductivity is evident, while an opposite relationship with dissolved oxygen concentration was found for Fabaeformiscandona fabaeformis, Candonopsis kingsleii, and Pseudocandona compressa. Additionally, it has been detected that electrical conductivity reaches levels of 2537 µScm−1 in Sığırcı Creek, located in the northern part of the lake where industrial and manufacturing facilities are situated. Finally, the Ostracoda Almanac Model (OAM) concept was proposed to determine the extent to which species are affected by seasonality by observing them each month throughout the year.