Beden eğitimi öğretmeni adaylarının mesleki inançlarının zihinsel engelli bireylere yönelik tutumlarına etkisi

Abstract

Bu araştırmanın amacı beden eğitimi ve spor öğretmen adaylarının mesleki inançlarının zihinsel yetersizliği olan bireylere yönelik tutumlarına olan etkisinin belirlenmesidir. Araştırma grubunu, 2024-2025 akademik yılı güz döneminde Balıkesir Üniversitesi (n=87), Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi (n=69) ve Kütahya Dumlupınar Üniversitesi’nde (n=66) öğrenim gören 96 kadın, 126 erkek toplam 222 beden eğitimi ve spor öğretmeni adayı oluşturmaktadır. Araştırma ilişkisel tarama modelinde kurgulanmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak; demografik bilgi formu, Beden Eğitimi Öğretmenliği Mesleki İnanç Ölçeği ve Zihinsel Engelli Çocuklara Yönelik Tutum Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde; betimsel istatistiklerden, Bağımsız Örneklemler t-Testi, One-Way ANOVA, Pearson Korelasyon ve Regresyon testlerinden faydalanılmıştır. Araştırmanın sonuçları dikkate alındığında; katılımcıların mesleki inanç ve zihinsel yetersizliği olan çocuklara yönelik tutum düzeylerinin cinsiyet değişkenine göre anlamlı bir farklılık göstermediği belirlenmiştir. Buna ek olarak, zihinsel yetersizliği olan bir tanıdığa sahip olma durumuna göre mesleki inanç düzeylerinin anlamlı ve negatif yönlü bir farklılık gösterdiği, ancak zihinsel yetersizliği olan çocuklara yönelik tutum düzeylerinde anlamlı bir farklılık olmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca, sınıf düzeyi ve yaş değişkenlerine göre katılımcıların mesleki inanç ve zihinsel yetersizliği olan çocuklara yönelik tutum düzeyleri arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Araştırmanın problem cümlesi doğrultusunda, mesleki inancın zihinsel yetersizliği olan çocuklara yönelik tutumu %41 oranında açıklama gücüne sahip olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak, mesleki inanç düzeyi yüksek olan beden eğitimi öğretmeni adaylarının, zihinsel yetersizliği olan çocuklara karşı daha olumlu ve kapsayıcı tutumlar geliştirdikleri söylenebilir.

The purpose of this study is to determine the effect of physical education and sports teacher candidates' professional beliefs on their attitudes toward individuals with mental disabilities. The research group consists of 222 physical education and sports teacher candidates, including 96 women and 126 men, studying at Balıkesir University (n=87), Bandırma Onyedi Eylül University (n=69), and Kütahya Dumlupınar University (n=66) in the fall semester of the 2024-2025 academic year. The research was designed as a correlational survey model. The data collection tools used in the study were a demographic information form, the Physical Education Teaching Professional Belief Scale, and the Attitude Scale Towards Children with Mental Disabilities. Descriptive statistics, Independent Samples t-Test, One-Way ANOVA, Pearson Correlation, and Regression tests were used in the analysis of the data. Considering the results of the study, it was determined that the participants' levels of professional belief and attitudes towards children with mental disabilities did not show a significant difference according to the gender variable. In addition, it was found that professional belief levels showed a significant and negative difference based on having an acquaintance with a mental disability, but there was no significant difference in attitude levels towards children with mental disabilities. Furthermore, no significant difference was found in participants' professional belief and attitude levels toward children with intellectual disabilities based on class level and age variables. In line with the research question, it was determined that professional belief has a 41% explanatory power for attitudes toward children with intellectual disabilities. In conclusion, it can be said that physical education teacher candidates with high levels of professional belief develop more positive and inclusive attitudes towards children with intellectual disabilities.