Modernleşme ve küreselleşme bağlamında varoluşun topluluksal dinamikleri

Abstract

Topluluk, post-modernizm tartışmaları, ulusal kalkınmacı anlayışın gerilemesi ve küresel sosyal ilişkilerin yoğunlaşmasıyla birlikte, sosyal bilimlerde yeniden temel kavramlar, olgular arasında yer almaya başlamıştır. Bu makalede modern ve küresel dönemde toplulukların durumu ve dönüşüm olgusu ile sosyolojik düşüncede topluluk düşüncesinin evrimi analiz edilmektedir. Çalışmamız, topluluk(cemaat) ve toplumu(cemiyet) birbirinin anti-tezi olarak kabul eden sosyoloji geleneğindeki genel görüşün aksine, insanın farklı ihtiyaçlarına karşılık veren her iki toplumsallık biçiminin bir arada var olduğunu/var olabileceğini ortaya koymaktadır. Her iki toplumsallık biçiminin olumlu ve olumsuz yönleri vardır. Tarihsel duruma bağlı olarak, bazen topluluk bazen de toplum ilişkileri/kurumları daha etkin görünebilir. İçinde bulunduğumuz süreç ibrenin topluluklar lehine döndüğünü ve toplumsal alanda bir çözülmenin/normsuzlaşmanın yaşandığını göstermektedir. Bu değişim yeni kaygılar ve yeni umutlar doğurmuştur. Geleceğin kestirilebilmesi için, analizimizde, topluluk ve toplum’un son iki yüzyıllık tarihi seyrine genel bir bakış gerekli görülmüştür.