Özel günlere özgü gastronomik ürünler üzerine bir araştırma (Hatay örneği)

Abstract

Bir bölgeye özgü yiyecek ve içecekler, o yerin tanıtımı ve pazarlanması açısından büyük bir öneme sahiptir. Hem yerli hem de yabancı ziyaretçiler, destinasyonlara seyahat ederken bölgeye özgü yerel yiyecek ve içecekleri tanımak, bilmek ve deneyimlemek, yerel restoranlarında yerel lezzetleri tatmak, gastronomi rotalarını keşfetmek ve gezmek istemektedirler. Bu nedenle yöreye ait gastronomik ürünlerin gün yüzüne çıkarılması, tanıtılması, yöre ile özdeşleşerek bilinirlik kazanması önem arz etmektedir. Bu çalışma ile Hatay ilinde yaşayan etnik kökenlerin özel günlerinde ve törenlerinde yaptıkları gastronomi uygulamalarını belirlemek amaçlanmıştır. Hatay ilinde köklü bir tarihe sahip ve bugün halen dinsel kimliklerini katı bir şekilde koruyan Musevi, Hristiyan, Arap Alevi (Nusayri) ve Sünni cemaatlerin, din ve yemek arasında kurdukları ilişkiler incelenerek bu etnik kökenlere ait mutfak kültürü ortaya konulmaya çalışılmıştır. Hatay Ermeniler, Arap Hristiyanlar, Arap Sünniler, Arap Aleviler (Nusayri), Yahudiler ve Türkler gibi yüzyıllardır bir arada yaşayan pek çok farklı etnik ve dinsel topluluğu barındıran bir şehir olduğu için ve bu toplulukların bir arada çatışmadan yaşadığı ve birbirini etkileyebildiği varsayıldığından mutfak kültürü açısından da birbirlerini etkilediği düşünülmektedir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden veri toplama tekniği olarak görüşme yöntemi kullanılmıştır. Örneklemin belirlenmesinde amaçlı örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Hatay’da yaşayan etnik gruplardan 30 yaş üzeri ve 90 yaş altı kişiler ile yarı yapılandırılmış görüşme soruları üzerinden görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Çalışma kapsamında doğum, düğün, ölüm, mevsimsel döngü dönemlerine ait özel gün yemekleri, kutsal günlere ve gecelere ait özel gün yemekleri, asker uğurlama ve karşılama, hacca uğurlama ve karşılama zamanlarında yapılan yemekler ve kültürel değerler hakkında veriler toplanmıştır. Görüşmeler sonunda elde edilen veriler içerik analizine tabi tutularak Maxqda programı ile çözümlenmiştir.ood and beverages unique to a region are of great importance in terms of promoting and marketing that place. Both domestic and foreign visitors want to get to know, understand, and experience the local food and beverages unique to a region when traveling to destinations, taste local flavors in local restaurants, and explore and visit gastronomic routes. Therefore, bringing to light, promoting, and establishing the recognition of regional gastronomic products as synonymous with the region is of great importance. This study aims to identify the gastronomic practices of ethnic groups living in Hatay province during their special days and ceremonies. By examining the relationships between religion and food among the Jewish, Christian, Arab Alawite (Nusayri), and Sunni communities in Hatay, which have a long history and still strictly maintain their religious identities, the study attempts to reveal the culinary culture of these ethnic groups. Since Hatay is a city that has housed many different ethnic and religious communities for centuries, such as Armenians, Arab Christians, Arab Sunnis, Arab Alawites (Nusayri), Jews, and Turks, and it is assumed that these communities live together without conflict and influence each other, it is thought that they also influence each other in terms of culinary culture. This research employed the interview method as a data collection technique within qualitative research methods. Purposive sampling was used to determine the sample. Interviews were conducted with individuals aged 30 to 90 from various ethnic groups living in Hatay, using semi-structured interview questions. The study collected data on special occasions such as births, weddings, deaths, seasonal cycles, holy days and nights, farewells and welcomes for soldiers, farewells and welcomes for pilgrims, and cultural values. The data obtained from the interviews were subjected to content analysis and analyzed using the Maxqda program.