Bandırma’nın kent turizmi potansiyelinin belirlenmesi

Abstract

Turizmin yılın on iki ayına yayılması ve kentlerin sahip olduğu turistik çekiciliklerin etkin bir şekilde vurgulanması amacıyla atılan stratejik adımlardan biri, kentlerin markalaşmasına yönelik çalışmalardır. Bu kapsamda geliştirilen projelerle, yerli ve yabancı turistlere farklı deneyimler sunacak yeni ziyaret noktaları belirlenmesi hedeflenmektedir. Ancak, yeni bir kent markası oluşturma süreci oldukça karmaşık ve çok yönlü olduğundan, bu alanda ciddi ve disiplinli bir planlama yapılması zorunludur. Ayrıca, kentin tüm paydaşlarının (yerel yönetimler, sivil toplum kuruluşları, işletmeler ve yerel halk) fikirlerinin ve katkılarının alınması, sürecin başarıyla yürütülmesine önemli katkılar sağlayacaktır. Bu tez çalışmasının temel amacı, Bandırma kentinin turizm potansiyelini kapsamlı biçimde analiz ederek, söz konusu potansiyelin etkin şekilde değerlendirilmesi yoluyla kent markalaşması sürecine katkı sağlayabilecek nitelikli veriler üretmektir. Bu amaç doğrultusunda, Bandırma kent merkezi ve yakın çevresini kapsayan özgün turistik güzergâhlar tasarlanmış; öne çıkan ziyaret noktaları tespit edilmiş ve bu noktalara ilişkin ayrıntılı rota önerileri geliştirilmiştir. Ayrıca, turist rehberlerinin kullanımlarına yönelik tematik anlatım içeriklerinin temel yapı taşları da bu çalışma kapsamında oluşturulmuştur. Çalışmanın, gelecekte Bandırma için uygulanacak kent markası geliştirme projelerine bilimsel ve pratik katkılar sunacağı öngörülmektedir. Gerçekleştirilen anket çalışmasıyla, yerel halkın, yerel yönetim temsilcilerinin, öğrencilerin ve ziyaretçilerin bakış açılarından kentin turizm potansiyeline ilişkin düşünceleri araştırılmıştır. Uygulanan anket aracılığıyla 301 katılımcıdan veri toplanmıştır. Anket analizlerinden ve alanyazından elde edilen verilere göre; Bandırma’nın en güçlü yönünün erişilebilirlik (ulaşım olanakları) ile çok katmanlı tarihî ve doğal mirası olduğu, ancak altyapı–üstyapı, konaklama kapasitesi, temizlik/peyzaj, tanıtım ve organize tur paketleri başta olmak üzere yapısal eksikliklerin belirgin olduğu saptanmıştır. Katılımcıların önemli bir bölümü kenti marka kent olarak görmemektedir. Logo/sembol tercihlerinde Bandırma Vapuru, Kuş Cenneti Milli Parkı, Son Kurşun Anıtı ve deniz temalarının öne çıktığı belirlenmiştir. Çalışmada geliştirilen yarım günlük, bir günlük ve konaklamalı örnek tur programları uygulanabilir bulunmuş, kentin yürünebilir merkez dokusunun kısa süreli ziyaretler için avantaj sunduğu belirlenmiştir. Sonuçlar, Bandırma’nın bölgesel entegrasyon (Erdek, Gönen, Manyas vb.) ve sürdürülebilir/tematik turizm türleri (gastronomi, ekoturizm, kuş gözlemciliği, bisiklet vb.) üzerinden markalaşma ve bütüncül bir destinasyon yönetimi stratejisine ihtiyaç duyduğunu göstermektedir. Bu araştırma, beş ana bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde, çalışmanın amacı, önemi, temel varsayımları ve sınırlılıkları detaylandırılmıştır. İkinci bölüm, araştırmanın teorik temelini oluşturan kavramsal çerçeveye odaklanmaktadır. Üçüncü bölümde ise çalışmanın metodolojisi açıklanmıştır; bu kısımda veri toplama araç ve teknikleri, araştırma evreni ve örneklemi ile verilerin analiz yöntemleri başlıkları altında araştırmanın yöntemi açıklanmıştır. Dördüncü bölüm, araştırmadan elde edilen bulguları ve bu bulgulara ilişkin analiz ve yorumları içermektedir. Son bölüm olan beşinci bölümde ise çalışmanın sonuçları sunulmuş ve gelecekteki araştırmalar veya uygulamalar için öneriler geliştirilmiştir.

One of the strategic steps taken to extend tourism activities throughout the year and to effectively highlight the touristic attractions of cities is the development of city branding initiatives. Within this scope, projects have been developed to identify new points of interest that can offer unique experiences to both domestic and international tourists. However, since the process of creating a new city brand is complex and multifaceted, a serious and disciplined planning effort is essential. Moreover, gathering the opinions and contributions of all stakeholders in the city—including local governments, civil society organizations, businesses, and the local population— significantly contributes to the successful implementation of the process. The main objective of this thesis is to produce qualified data that can support the city branding process by comprehensively analyzing the tourism potential of the city of Bandırma and ensuring the effective utilization of this potential. In line with this goal, original touristic routes covering the city center and its surrounding areas were designed; prominent points of interest were identified, and detailed route suggestions were developed for these locations. Additionally, foundational thematic narratives intended for use by tourist guides were constructed within the scope of this study. It is anticipated that the study will provide both scientific and practical contributions to future city branding projects to be implemented for Bandırma. Through a structured survey, the perceptions of the local population, representatives of local authorities, students, and visitors regarding the city’s tourism potential were investigated. Data were collected from 301 participants. According to the survey analyses and the findings from the literature review, Bandırma’s most prominent strength lies in its accessibility (transportation facilities) and its multilayered historical and natural heritage. However, significant structural deficiencies were identified in areas such as infrastructure and superstructure, accommodation capacity, cleanliness/landscaping, promotion, and the organization of tour packages. A substantial portion of the participants do not perceive the city as a branded city. In terms of logo/symbol preferences, Bandırma Ferry, Kuşcenneti National Park, the Last Bullet Monument, and sea-related themes stood out. The sample half-day, full-day, and overnight tour programs developed in this study were found to be feasible, and the city’s walkable central structure was seen as advantageous for short-term visits. The results indicate that Bandırma requires regional integration (with Erdek, Gönen, Manyas, etc.) and a comprehensive destination management strategy centered on sustainable and thematic tourism types such as gastronomy, ecotourism, birdwatching, and cycling. This study consists of five main chapters. The first chapter elaborates on the aim, significance, assumptions, and limitations of the study. The second chapter focuses on the conceptual framework that forms the theoretical basis of the research. The third chapter explains the methodology of the study, detailing the data collection tools and techniques, the research population and sample, and the methods of data analysis. The fourth chapter presents the findings and includes analysis and interpretations of these findings. Finally, the fifth chapter offers conclusions and recommendations for future research and practical applications.