Ar teknolojilerinin kullanıldığı restoranları ziyaret eden müşterilerin tercihlerinin planlı davranış teorisi bağlamında değerlendirilmesi

Abstract

Endüstri 4.0, sanayi devrimlerinin dördüncü aşamasını temsil eden bir kavramdır. Endüstri 4.0 ile gerçekleşen dijitalleşme ve otomasyonun işletme operasyonlarına entegrasyonu, müşteri deneyiminde de devrim niteliğinde gelişmeler sağlamış ve işletmelere rekabet avantajı kazandırmıştır (Özsoylu, 2017). Restoran endüstrisi de bu değişimden önemli ölçüde etkilenen sektörlerden biri olmuştur. Nesnelerin interneti (IoT), sanal gerçeklik (VR) yapay zekâ (AI), büyük veri (Big Data), robotik ve siber-fiziksel sistemler gibi teknolojiler, restoranların operasyonlarını daha verimli, esnek ve aynı zamanda müşteri odaklı hale getirmiştir (Davutoğlu ve Yıldız, 2020). Bu teknolojilerden biri olan Artırılmış gerçeklik (AR) teknolojisi dijital bilgileri ve görselleri, gerçek dünya ile harmanlayarak kullanıcıların çevrelerini interaktif bir şekilde deneyimlemelerini sağlamaktadır (İçten ve Bal, 2017). Bu teknoloji, restoran endüstrisine müşteri deneyimini zenginleştirme ve operasyonel verimliliği artırma potansiyeli sunmuştur. AR teknolojisi, restoran menülerini daha etkileşimli ve bilgilendirici hale getirirken, müşterilere restoranın mutfağını sanal olarak gezme imkânı sunarak şeffaflığı artırmaktadır (Ramadhani, 2023). Ayrıca restoran personelinin eğitimi ve işletme yönetimi için de kullanılabilen AR teknolojisinin, sektördeki en büyük kullanım alanının restoran deneyimini eğlenceli ve etkileşimli hale getirerek müşterilere daha zengin ve kişiselleştirilmiş bir deneyim sunması olduğu dikkat çekmektedir (Kumlu ve ark. 2022). AR teknolojinin bu kullanım alanı, teknolojinin yer aldığı restoranları ziyaret eden müşterilerin, çoğunlukla deneyim yaşama motivasyonu ile bu restoranlar tercih etmesine kaynaklık etmektedir. Ancak buna karşın müşterilerin yiyecek-içecek işletmelerini tercih etme sebepleri değişkenlik de gösterebilmektedir (Albayrak, 2013). Bu bağlamda yiyecek-içecek sektörü açısından müşteri tercih ve davranışlarını anlayabilmek için önemli bir araç haline gelen Planlı Davranış Teorisi (Yay ve Çalışkan, 2016)’nin, artırılmış gerçeklik teknolojilerini kullanan restoranları ziyaret eden müşterilerin tercih sebeplerinin anlaşılmasına yardımcı olacağı düşünülmektedir.