Pandemi sonrası dönemde BİST ticaret endeksinin değişiminin incelenmesi ve tahminlenmesi

Abstract

Pandemi Dünya’da her alanda etkili olduğu gibi ekonomi alanında ülkeleri etkilemiştir. Ülkeler yeni politikalar belirleyerek ekonomik istikrarı sağlayabilmek adına önemli adımlar atmışlardır. Bu bağlamda Borsa İstanbul (BİST)’daki endekslerin ve hisselerin değişimi dikkat çekmiştir. Çalışmada Covid-19 pandemisi sonrasında BİST Ticaret endeksinin değişimine odaklanılacaktır. BİST Ticaret endeksinin sınıflandırma modeli Yapay sinir ağları regresyonu ile bulunmuş ve geleceğe yönelik tahminler elde edilmiştir. Tahminler sonucunda Yapay sinir ağları regresyonunun başarılı sonuçlar verdiği ve yaklaşık %86 doğru tahmin yaptığı ortaya konulmuştur. Ayrıca çift yönlü korelasyon niteliği öznitelik seçim algoritması ile BİST Ticaret endeksinin yönüne etki eden BİST endeksleri belirlenmiştir. Etkili BİST endeksleri olarak ‘BİST Hizmetler’, ‘BİST Temettü’, ‘BİST Tüm’ değişkenleri bulunmuştur.

The pandemic has affected countries in the economic sphere, as it has in every other area worldwide. Countries have taken significant steps to ensure economic stability by establishing new policies. In this context, the changes in the indices and stocks on the Istanbul Stock Exchange (BIST) have been noteworthy. This study will focus on the changes in the BIST Trade Index after the pandemic. The classification model of the BIST Trade Index was found using multilayer perceptron regression (MLPR), and predictions for the future were obtained. The results of the predictions showed that multilayer perceptron regression yielded successful results, with only three values incorrectly predicted between September 1, 2025, and September 30, 2025. Furthermore, the BIST indexes affecting the direction of the BIST Trade Index were determined using Pairwise Correlation Attribute Eval algorithm. The variables ‘BIST Services’, ‘BIST Dividend’, and ‘BIST All’ were found to be effective BIST indexes.