Cumhurbaşkanlığı hükümet sisteminin tarihsel arka planı

Abstract

Daha öncesinde de çeşitli görüşlerin olduğu ve bu uğurda pek çok mücadelelerin yaşandığı, modern devletin ortaya çıkışından bu yana ise siyaset biliminin temel konuları arasına girmiş olan devlet gücünü kimin nasıl kullanacağı, hükümet etme hakkını nasıl elde edeceği sorunu zaman içerisinde çeşitli hükümet sistemlerinin doğuşuna zemin hazırlamıştır. Günümüzde dünya üzerinde uygulanmakta olan demokratik hükümet sistemlerine bakıldığında en yaygın uygulamaların parlamenter sistem, yarı başkanlık sistemi ve başkanlık sistemi olarak şekillendiği görülmektedir. Niçin tüm ülkelerin en iyi tek bir yönetim sistemini benimsemedikleri sorusu ise her coğrafyanın ve özelde her ülkenin tarihsel, siyasal, sosyal ve kültürel yapısındaki farklılıkların hangi yönetim sistemini benimseyeceklerini belirlemede son derece etkili olduğu dolayısıyla söz konusu farklılıkların dünya ülkelerinin tek bir yönetim sisteminde uzlaşmasını mümkün ve gerçekçi kılmadığı şeklinde cevaplanabilir. Ancak bu tespitin ardından belirtilmelidir ki ülkelerin zaman zaman yukarıda belirtilen ana akım hükümet sistemleri arasında geçişler yaptığı da görülmektedir. Her ne kadar uygulanacak yönetim sistemi tercihi ülkeler açısından doğal akışında uzun yılların bir birikimi olarak ortaya çıksa da yönetim sistemini değiştiren ülkelerde değişimin ağırlıklı olarak siyasal yapının etkisinde gerçekleştirildiği bir başka ifadeyle yönetim sistemini değiştirmeyi zorunlu/gerekli kılan faktörler arasında siyasal yapıdan kaynaklanan değişimlerin tarihsel, sosyal, kültürel ve ekonomik nedenlere göre daha baskın olduğu görülmektedir.