Matematik öğretmen ve öğretmen adaylarının okul dışı öğrenmeye yönelik öz yeterlik ölçeğinin geliştirilmesi

Abstract

Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) tarafından 2018 yılında yayınlanan “2023 Eğitim Vizyon Belgesi”, öğretim programlarında yenilikçi öğrenme yöntemleri ve öğretimin farklılaştığı uygulamalara daha fazla yer verilmesi gerektiğini vurgulanmaktadır. Bununla birlikte, çağdaş eğitim yaklaşımları öğretim süreçlerinin sadece sınıf ortamıyla sınırlı kalmaması gerektiğini savunmakta ve eğitim sürecinde okul dışı öğrenme ortamının önemine dikkat çekmektedir. Bu çerçevede öğrencilerin okul dışı öğrenme ortamlarında gerçekleştirdikleri etkinlikler aracılığıyla öğretim programlarında hedeflenen öğrenme çıktıları, beceri ve yetkinliklerin daha anlamlı, etkili ve kalıcı bir şekilde kazandırılması sağlanabilir. Bu bağlamda araştırmanın amacı, matematik öğretmenleri ile matematik öğretmen adaylarının matematik eğitiminde okul dışı öğrenme ortamlarına yönelik öz yeterliklerini belirlemek amacıyla geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirmektir. Araştırmanın deseni, metadolojik bir ölçek geliştirme çalışmasıdır. Çalışmanın Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) aşamasındaki örneklemini uygun örnekleme yöntemi ile seçilen 335 matematik öğretmen ve öğretmen adayı oluştururken, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) örneklemini ise yine uygun örnekleme yöntemi ile seçilen 201 matematik öğretmen ve öğretmen adayı oluşturmaktadır. Açımlayıcı faktör analizi öncesinde verilerin faktör analizine uygunluğunu belirlemek amacıyla Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) ve Bartlett Küresellik Testi uygulanmıştır. Analiz sonuçlarına göre KMO değeri 0.937 olduğu bulunmuş ve Bartlett testi sonucunun ise istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlenmiştir (χ2: 5574.399, p < .001). AFA sonucunda okul dışı öğrenme ortamlarına yönelik öz yeterlik ölçeğinin özdeğeri 1’in üzerinde olan dört faktörlü bir yapıya sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Belirlenen bu yapının varyansın %60,76’ini açıkladığı görülmüştür. DFA sonucunda model-veri uyum indeksleri χ2/sd = 2,256, CFI = ,923, TLI = .910, IFI= ,923, RMSEA = ,079 ve SRMR = ,0517 olarak hesaplanmıştır. Böylece 5’li Likert tipinde, 23 maddeden oluşan nihai ölçek elde edilmiştir. Bulgular matematik öğretmenleri ve matematik öğretmen adaylarının okul dışı öğrenme ortamlarına yönelik öz yeterliklerini belirlemeyi amaçlayan ölçeğin geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğunu göstermektedir.

An examination of the '2023 Education Vision Document' published by the Ministry of National Education (MEB) in 2018 emphasizes that innovative learning methods and differentiated instruction practices should be more extensively integrated into curricula. Furthermore, contemporary educational approaches advocate that teaching processes should not be confined to the classroom environment and underscore the significance of out-ofschool learning environments in the educational process. In this context, through activities conducted by students in out-of-school learning environments, it is possible to ensure that the learning outcomes, skills, and competencies targeted by curricula are acquired in a more meaningful, effective, and lasting manner. Accordingly, the aim of this research is to develop a valid and reliable measurement tool to determine the self-efficacy of mathematics teachers and pre-service mathematics teachers regarding out-of-school learning environments in mathematics education. The study follows a methodological research design for scale development. The sample for the Exploratory Factor Analysis (EFA) phase of the study consists of 335 mathematics teachers and pre-service teachers selected via convenience sampling, while the sample for the Confirmatory Factor Analysis (CFA) consists of 201 mathematics teachers and pre-service teachers, also selected via convenience sampling. Prior to EFA, Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) and Bartlett's Test of Sphericity were applied to determine the suitability of the data for factor analysis. According to the analysis results, the KMO value was found to be 0.937, and the Bartlett's test result was determined to be statistically significant (χ2: 5574.399, p < 0.001). The results of the exploratory factor analysis revealed a four-factor structure consisting of 24 items with eigenvalues greater than 1 for the 'Self-Efficacy Scale for Out-of-School Learning Environments for Mathematics Teachers and Pre-Service Teachers.' This structure was found to explain 60.76% of the total variance. The results of the Confirmatory Factor Analysis indicated model-data fit indices of χ2/sd = 2.256, CFI = .923, TLI = .910, IFI = .923, RMSEA = .079, and SRMR = .0517. Consequently, a final scale consisting of 23 items in a 5-point Likert type was obtained. The findings demonstrate that the scale, which aims to determine the self-efficacy of mathematics teachers and pre-service mathematics teachers regarding out-of-school learning environments, is a valid and reliable measurement tool.