Öğretmen adaylarının teknolojik pedogojik alan bilgilerinin incelenmesi

Abstract

Çalışmanın amacı öğretmen adaylarının teknolojik pedagojik alan bilgisi yeterliliklerinin ve teknoloji yönelimlerinin Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi ve Enstrümantal Orkestrasyon çerçevesiyle incelenmesidir. Eşzamanlı karma desenle yürütülen çalışmada, 2024-2025 yılında, toplam 49 üçüncü sınıf, ilköğretim ve ortaöğretim matematik öğretmen adayından bireysel ders planları toplanmış ve ilk elemeler sonucunda 39 ders planıyla çalışma yürütülmüştür. Verilerin toplanmasında ders planları ve doküman analizi kullanılmıştır. Çalışmanın nitel boyutunda öğretmen adaylarının ders planlarında tercih ettikleri öğretim programı temaları, sınıf düzeyleri, orkestrasyon türleri ve bileşenleri betimsel analiz; teknoloji araçları ve teknoloji kullanım amaçları içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Nicel boyutunda ise, alınan TPAB temelli teknoloji değerlendirme rubriği ile ders planları puanlanmış, alınan puanlar ile orkestrasyon türü sayısı arasındaki istatistiksel ilişkinin varlığı için korelasyonel araştırma, alınan puanlar ile orkestrasyon bileşenleri grupları arasında anlamlı bir farklılığın olup olmadığının ortaya konması içinse nedensel karşılaştırma kullanılmıştır. Alınan puanlar ve orkestrasyon türü sayısı için normallik testleri yapılmış ve parametrik olmayan testlerden Spearman Rho kullanılarak iki değişken arasında istatistiksel olarak anlamlı olmayan pozitif bir ilişki olduğu ortaya konmuştur. Alınan puanlar ve orkestrasyon bileşenleri için ise tek yönlü ANOVA yapılmış ve istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Çalışmanın sonunda en çok geometrik şekiller teması kullanıldığı ve beşinci sınıf düzeyinde çalışma yapıldığı sonucuna ulaşılmıştır. Ders planlarında en sık rastlanan teknolojik araç bilgisayar/tablet/telefon ve Geogebra’yken, teknoloji kullanım amacı tartışmalar ve işbirlikli öğrenme ile keşfetmeye yönlendirme olarak bulunmuştur. En çok kullanılan orkestrasyon türü ekranı tartışma; orkestrasyon bileşeni ise kullanma modu olmuştur. Rubrik sonuçları da öğretmen adaylarının teknolojik pedagojik alan bilgisi yeterliliklerinin genel olarak yüksek olduğunu göstermiştir.The aim of the study is to examine pre-service teachers' technological pedagogical content knowledge competencies and technology orientations within the framework of TPACK and Instrumental Orchestration. Conducted with a concurrent mixed-methods design in the 2024–2025 academic year, the study included 49 third-year primary and secondary mathematics pre-service teachers. After the initial screening, 39 lesson plans were analyzed. Data were collected through lesson plans and document analysis. In the qualitative dimension, instructional program themes, grade levels, orchestration types, and components in the lesson plans were examined using descriptive analysis. Technology tools and purposes of technology use were analyzed through content analysis. In the quantitative dimension, a TPACK-based technology evaluation rubric was used to score the lesson plans. Correlational research was employed to examine the relationship between rubric scores and the number of orchestration types, while causal-comparative research was used to explore differences between scores and orchestration component groups. Normality tests were conducted, and Spearman’s Rho test showed a positive but non-significant correlation between scores and orchestration types. One-way ANOVA revealed no significant difference between scores and orchestration components. Findings indicated that the most used instructional theme was geometric shapes, mostly designed for the fifth-grade level. The most common purposes for technology use were encouraging discussions, supporting collaboration, and guiding exploration. The most frequently used orchestration type was discussion of the screen, while the most frequent orchestration component was exploitation modes. Rubric results showed that pre-service teachers demonstrated high levels of TPACK competency.