Kamu Harcamalarının Teorik Çerçevesi ve Sınıflandırılması

Abstract

Kamu maliyesinin meşruiyeti ve etkinliğine ilişkin hükümetlerin ekono-miye ne ölçüde müdahale etmesi gerektiği konusunda Liberter, Neo-Liberal ve Kollektivist siyaset felsefeleri farklı görüşlere sahiptir. Liberteryenler, özel çı karların kamu çıkarlarından önce gelmesi gerektiğini, devletin sürdürülemez sosyal adalet kavramları peşinde gelirleri ve serveti yeniden dağıtma hakkına sahip olmadığını savunmalarına rağmen: Kollektivistler, piyasa sonuçlarını reddederek, bireylerin, çıkarları toplu hizmet sunumuyla korunan bir sivil toplu-luğa ait oldukları görüşünü benimsemişlerdir (Bailey, 2004). Kamu harcamaları, kamu kesiminin tercihlerini yansıtan, kamu kesimi tarafından üretimine karar verilen mal ve hizmetlerin düzeyini belirleyen önemli bir araçtır. Kamu harca-malarındaki artışın süreklilik göstermesi bu alana yönelik farklı yaklaşımları ortaya çıkarmıştır. Klasik kamu maliyesi yaklaşımında kamu harcamalarının miktarı ön planda tutularak bütçenin denkliği ilkesi önemsenmiş ve bütçe denk-liği bir altın kural olarak kabul edilmiştir. 1929 Büyük Buhranı kamu kesiminin ekonomik istikrarsızlığa müdahalede bulunması gerekliliğini ortaya koymuş: devamında J.M. Keynes ve sonrası dönemde kamu harcamalarının ekonomik istikrarsızlıklarla mücadelede ekonomi politikası aracı olarak kullanılması ge-rektiği fikri yaygınlaşmıştır. Bu gelişme ülkelerde kamu harcamalarının GSYH (gayrı safi yut içi hasıla) içinde önemli bir paya ulaşmasına neden olmuştur (Altay, 2015).