Çocuk edebiyatında yenilikçi türler: günümüz resimli kitaplarında eğilimler ve dönüşümler

Abstract

Resimli çocuk kitapları, çocuklar için önemli eğitim araçlarının başında gelmektedir. Günümüze gelene kadar sayıca ve tür olarak çeşitli resimli kitaplar olduğu görülmektedir. Çalışmanın amacı erken çocukluk döneminde kullanılan resimli çocuk kitaplarını tür ve içerik açısından sınıflandırmak, günümüze kadar nasıl bir değişim gösterdiğini ve erken çocukluk eğitimi bağlamındaki katkılarını ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda derleme çalışması gerçekleştirilmiştir. Bu doğrultuda resimli çocuk kitabı türleri; öğretim odaklı kitaplar, teknolojik gelişmelere bağlı ortaya çıkan kitaplar, toplumsal değişimlerden esinlenen kitaplar ve diğer kitap türleri olarak toplandığı görülmektedir. Öğretim odaklı kitaplar olarak bebek kitapları, kavram kitapları, alfabe kitapları, sayma kitapları, örüntü kitapları, kolay okunabilir kitaplar, bilgi veren kitaplar, fen kitapları ve STEAM temalı kitaplar olarak sınıflanmıştır. Teknolojik gelişmelere bağlı ortaya çıkan kitaplar; hibrit kitaplar, etkileşimli kitaplar, hareketli kitaplar, elektronik kitaplar ve resimli kitap uygulamaları olarak sınıflanmıştır. Toplumsal değişimlerden esinlenen kitaplar; zor konuları ele alan, çok kültürlü ve çok dilli kitaplar olarak sınıflanmıştır. Son olarak sessiz kitaplardan ve müzik tabanlı kitaplardan bahsedilmiştir. Araştırmanın kapsamında günümüz resimli kitapların sınıflandırılması ve içerik özellikleri sunulmuştur. Bu derleme çalışması ışığında resimli çocuk kitaplarının yılların içindeki değişimi ortaya konulmuş olup, gelecek yıllarda çocuk edebiyatında ne tür eğilimlerin ön plana çıkabileceğine dair çıkarımlarda bulunulmuştur. Bu doğrultuda çalışmanın literatüre ve uygulamaya rehberlik etmesi beklenmektedir.

Illustrated children’s books are among the most important educational tools for children. To date, there have been various illustrated books in terms of number and type. The aim of this study is to classify illustrated children’s books used in early childhood in terms of type and content, to reveal how they have changed to date, and to highlight their contributions in the context of early childhood education. In line with this objective, a compilation study was conducted. In this context, illustrated children’s book types are categorized as educational books, books inspired by technological developments, books inspired by social changes, and other book types. Educational books are classified as baby books, concept books, alphabet books, counting books, pattern books, easy-to-read books, informative books, science books, and STEAM-themed books. Books that have emerged as a result of technological development are classified as hybrid books, interactive books, animated books, electronic books, and picture book applications. Books inspired by social changes are classified as books that address difficult topics and are multicultural and multilingual. Finally, silent books and music-based books are discussed. The study presents the classification and content characteristics of contemporary picture books. Based on this compilation, the study reveals the changes in children’s picture books over the years and draws conclusions about the trends that may emerge in children’s literature in the coming years. In this regard, the study is expected to serve as a guide for literature and practice.