ÖĞRETMENLERİN ÇOKKÜLTÜRLÜ EĞİTİME YÖNELİK KAVRAMSAL BİLGİLERİ, BİLGİ DÜZEYLERİ VE SINIF İÇİ UYGULAMALARI: BİR ÖLÇEK GELİŞTİRME

Abstract

Bu araştırmada çokkültürlü eğitim bağlamında yapılacak çalışmalarda kullanılabilecek öğretmenlerin kavramsal bilgilerini, uygulamaya yönelik bilgi düzeylerini ve sınıf içi uygulamalarını belirlemeye yönelik ölçek geliştirmek amaçlanmıştır. Ölçek geliştirme sürecinde öncelikle madde havuzu oluşturulmuştur. Oluşturulan madde havuzu 5'li likert olarak düzenlenmiştir. Ölçeklerin kapsam ve görünüşü açısından uzmanlarca incelenmiştir. Çalışma çokkültürlüğün yaygın olduğu Kosova'da yürütülmüştür. Türkçe hazırlanan ölçekler Boşnakça ve Arnavutça dillerine çevrilerek dilsel eşdeğerlik sağlanmıştır. Bunun için en az iki dili bilen öğretmene birer hafta ara ile uygulama yapılmış ve uygulamadan elde edilen veriler korelasyon analizi ile analiz edilmiştir. Ölçeğin güvenirlik ve geçerlik analizleri için 80 Türkçe, 230 Arnavutça ve 180 Boşnakça anadiline sahip olmak üzere 490 öğretmenden elde edilen veriler analize tabi tutulmuştur. Öncelikle toplanan verilerin analizi uygunluğu belirlenmiş daha sonra ise güvenirlik ve geçerlik analizi yapılmıştır. Ölçeklerin önce açımlayıcı faktör analizi ile faktör yapıları daha sonra ise doğrulayıcı faktör analizi söz konusu yapının doğruluğunun test edilmesi amacı ile doğrulayıcı faktör analizi yapılmıştır. Açımlayıcı faktör analizi ile belirlenen faktör yapılarının doğrulayıcı faktör analizi ile de desteklendiği belirlenmiştir. Analiz sonuçları ölçeklerin yapı geçerliği açısından iyi düzeyde olduğunu göstermiştir. İç tutarlık bağlamında ele alınan Cronbach Alfa analizi sonuçları ve madde ayırt edicilik indeksleri ölçeklerin güvenilir olduğunu göstermiştir. Analiz sonuçları, ölçeklerin çokkültürlü eğitim bağlamında öğretmenlerin kavramsal bilgi, uygulamaya yönelik bilgi ve sınıf içi uygulamalarını belirlemede kullanılabileceğini göstermektedir