Süreyya Yusuf’un “Bayram Saatçi” Adlı Hikâyesi Üzerine Metindilbilimsel Bir Çözümleme

Abstract

Kosova’da önemli bir yazar ve Türkolog olmuş olan Süreyya Yusuf (1923-1977), yazdığı tiyatro eserleri ve çeşitli dergilerde yazdığı yazıların yanı sıra değerli hikâyeler de kaleme almıştır. Süreyya Yusuf’un yazdığı kısa hikâyelerden biri de Bayram Saatçi adlı hikâyedir. Konusu günlük yaşamın içinde, bir esnaf olan Bayram Saatçi’nin esnaflığıyla, el emeğiyle zenginleşip dükkânının bulunduğu çarşıda sevilen bir esnaflıktan kıskanılan bir esnafa dönüşmesidir. Bu çalışmada, Bayram Saatçi hikâyesi metindilbilimsel bir analiz kapsamında ele alınmıştır. Geleneksel metin incelemelerinden farklı olarak, metnin yüzeyinden hareketle derininde ortaya çıkan anlamsal yapılara ulaşma metodunu içeren metindilbilim yirminci yüzyılda ortaya çıkmıştır. Metindilbilim bu perspektifle ele aldığı metni yapısal ve işlevsel özelliklerini yer aldıkları bağlam içerisinde değerlendirmektedir. Bu bilgiden hareketle, çalışmada öncelikle Süreyya Yusuf hakkında bilgi verilmiştir. Sonrasında metindilbilim ile ilgili bir kuramsal çerçeve çizilmiş ve bu çalışmanın esas konusu olan hikâye analizine geçilmiştir. Bayram Saatçi adlı hikâye, hikâyenin bağlaşıklık ve derin yapısıyla ilgili bağdaşıklık unsurlarından yola çıkarak metinden verilen örneklerle incelenmiştir.