Hikâye anlatımı olarak görsel sanatlarda Faust

Abstract

Orta Çağ’da söylencelerden, halk oyunlarından, XIX. ve XX. yüzyıla Goethe ve Mann gibi birçok yazarın ölümsüzleştirdiği Faust, şeytanla anlaşma öykülerinden, en popüler, en önemlilerinden biri olmuştur. Alman halk destanı, kukla oyunu ya da gerçekten yaşadığına inanılan biri olarak öyküsü dilden dile dolaşmış ve Faust evrensel bir destan haline gelmiştir. Değişen düzenin, insan doğasının metamorfik bir anlatısının aktarıldığı Faust, özellikle anlatı sanatı için önemli bir kaynak haline gelmiştir. Edebiyatta birçok yazar, Faust’un öyküsünü özgün bir dille anlatır. Edebi eserler zamanla diğer sanat dallarını da etkilerken özellikle plastik sanatlar Faust konusuna direkt ya da örtük bir biçimde yönelmiştir. Faust hikâyelerinden öykünen ressamlar ve daha sonrasında yönetmenler için öyküde geçen karakterler ve onların öyküsü önemli bir mirastır. Görsel olarak, resim, sinema, fotoğrafçılık ve heykel gibi çeşitli sanat dalları, Faust, Mefisto (Mephisto) ve Gretchen ilişkisi üzerine oldukça etkileyici eserler üretmiştir. Resim sanatında, Gabriel Von Max, Kothe Kollwitz, Delacroix, Rembrandt, Dali, Redon, Rossetti; heykel sanatında, Mark Antokoloski, Gustav Eberlie, Eugene Antoine Aizelin gibi sanatçılar; sinemada ise Murnau, Szabo, Sokurov ve Svankmajer gibi yönetmenler Faust öyküsünü görselleştirmişleridir. Bu çalışmada sinema, resim, heykel, fotoğrafçılık ve video sanatı gibi çeşitli disiplinlerin Faust yorumlamaları üzerine görsel karşılaştırmalar yapılacaktır. Edebi disiplinlerden görsel yorumlamalara Faust'un farklılıkları, gelişimleri, dönüşümleri, Faust öyküsünde yer alan karakterlerin analizleri günümüzde de popülaritesini kaybetmemesinin başlıca nedenleri üzerinde durulacaktır.

From medieval, in stories, theater plays to XIX. and XX. Faust, which has been immortalized by many writers such as Goethe and Mann in the 16th century, is one of the most popular and most important story about the deal with the devil. Faust, a metamorphic narrative of the changing order, human nature, has become an important resource for narrative art in particular. Many writers in literature tell the story of Faust in an authentic language. While literary works influenced other branches of art in time, especially plastic arts directed directly or implicitly to Faust. As a visually, artists for the art of painting, cinema, photography, and sculpture have produced impressive works on the relationship between Faust, Mefisto (Mephisto) and Gretchen. In painting, artists such as Gabriel Von Max, Kothe Kollwitz, Delacroix, Rembrandt, Dali, Redon, Rossetti; Mark Antokoloski, Gustav Eberlie, Eugene Antoine Aizelin; In cinema, directors such as Murnau, Szabo, Sokurov, and Svankmajer visualized the Faust story. In this study, visual comparisons on Faust interpretations of various disciplines such as cinema, painting, sculpture, photography and video art will be made. In the presentation, Faust's transformations from literary disciplines to visual interpretations, the analysis of the characters in the history of Faust and the main reasons for not losing its popularity today will be emphasized.