Gelenekten geleceğe yerel türlerin yolculuğu

Abstract

The research area, Sarıbeyler Neighborhood of Savaştepe District, Balıkesir Province, has historically played a significant role in the local economy by contributing to the development of the traditional handicrafts of weaving and felting through its local sheep breeds and cotton varieties. Weaving and felting have also become an important part of folk culture. However, today, the knowledge of these local breeds is largely disappearing, and the local population has ceased to be a community producing handicrafts, and the region has entered a socio-cultural transformation process in which its diversity and cultural heritage are being forgotten. In this context, the aim of the research is to collect ethnographic information regarding the use of sheep wool obtained from local sheep breeds and felting wool produced from local cotton in traditional handicrafts, such as weaving and felting, from past to present. The research was conducted using qualitative research methods. The research resulted in ethnographic information regarding the processes of sheep wool production in Sarıbeyler, local cotton production processes, and their past use in traditional handicrafts. The interrelationship between local varieties and traditional handicrafts has been revealed. Reviving traditional handicrafts will ensure the preservation and survival of local cotton varieties and indigenous sheep breeds. Thus, tracing the traces of the region's past will contribute to the creation of an infrastructure for local development and sustainable tourism.

Araştırma alanı olan Balıkesir İli Savaştepe İlçesi Sarıbeyler Mahallesi, geçmişte sahip olduğu yerel koyun ırkları ve pamuk çeşitleri vasıtası ile geleneksel el sanatları olan dokumacılık ve keçeciliğin gelişmesine katkı sağlayarak yerel ekonomide önemli bir rol oynamıştır. Ayrıca dokumacılık ve keçecilik halk kültürünün önemli bir parçası olmuştur. Ancak, günümüzde söz konusu yerel türlerin üretim bilgisi büyük ölçüde kaybolmaya yüz tutmuş bununla birlikte yerel halk da artık el sanatlarını üreten bir topluluk olmaktan uzaklaşmış ve bölge çeşitliliğin ve kültürel mirasın unutulmaya başlandığı sosyo-kültürel bir dönüşüm sürecine girmiştir. Bu bağlamda araştırmanın amacı Balıkesir İli Savaştepe İlçesi Sarıbeyler Mahallesi’nde yaşayanların geçmişten günümüze yerel koyun türlerinden elde edilen koyun yünü ve yerel pamuklardan üretilen keçe yününün geleneksel el sanatlarımızdan olan ve dokumacılık ve keçecilik kullanımı ile ilgili etnografik bilgisinin toplanmasıdır. Araştırma nitel araştırma yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın sonucunda, Sarıbeyler’de koyun yünlerinin elde ediliş süreçleri, yerel pamuk üretimi süreçleri ve geçmişte geleneksel el sanatlarında kullanım alanları ile ilgili etnografik bilgilere ulaşılmış ve yerel türler ile geleneksel el sanatları arasındaki karşılıklı ilişki ortaya konmuştur. Geleneksel el sanatlarının yeniden canlandırılmasıyla yerel pamuk çeşitleri ve yerli koyun ırklarının korunarak yaşatılması sağlanabilecektir. Böylece yörede söz konusu alanda geçmişin izlerinin takip edilmesi ile yerel kalkınma ve sürdürülebilir turizmin altyapısının oluşturulmasına da katkı sağlanabilecektir.