KİŞİSEL FİNANSAL FAKTÖRLER, KOMPULSİF SATIN ALMA VE FİNANSAL İYİ OLMA HALİ ARASINDAKİ İLİŞKİLER

Abstract

Bu araştırmanın amacı, bireylerin materyalizm, hedoniktüketim, bütçeleme, özbenlik ve statü tüketimi düzeylerininkompulsif satın alma üzerindeki etkilerini ve kompulsif satınalmanın da finansal iyi olma hali üzerindeki olası etkileriniortaya koymaktır. İlgili alan yazında yüksek düzeydemateryalizm, hedonik tüketim ve statü tüketimi ile düşükdüzeyde bütçeleme yeteneği ve özbenliğe sahip bireylerinkompulsif satın alma eğilimlerinin arttığı; bu artışın ise finansaliyi olma halini olumsuz etkilediği birçok çalışmada ortayakonmuştur. Bu araştırma ile Türkiye?de bu etkilerin uluslararasıliteratürle paralellik gösterip göstermediği test edilmeyeçalışılmıştır. Araştırmada veri toplamak amacıyla 66 soruluk biranket kullanılmış ve toplam 226 kişiden geri dönüşsağlanmıştır. Veri kullanılarak yapılan analizler sonucundamateryalizmin alt boyutlarından merkeziyetçilik boyutununkompulsif satın alma üzerinde pozitif bir etkisi tespit edilirken,materyalizmin diğer boyutlarının anlamlı bir etkisisaptanamamıştır. Bunun yanı sıra, hedonik tüketim ve statütüketiminin kompulsif satın alma üzerinde pozitif; bütçeleme veözbenlik değişkenlerinin ise kompulsif satın alma üzerindenegatif etkileri tespit edilmiştir. Öte yandan, kompulsif satınalmanın finansal iyi olma halinin mevcut finansal durum boyutuüzerinde negatif bir etkisi bulunmuştur