İmam Birgivî’nin Siyasî-İtikadî Mezheplere Yaklaşımı

Abstract

Osmanlı Devleti’nin XVI. yüzyılda yetiştirdiği Hanefî-Mâtürîdî âlimlerindenbiri olan Birgivî (ö. 981/1573), dinî ilimlerde yazdığı eserleriyle İslâmdünyasında haklı bir şöhrete kavuşmuştur. Eserlerinde üzerinde tartışılanbirçok kelamî konulara temas etmiş, bunları işlerken, farklı mezhepleringörüşlerine yer vermiştir. Sünnî âlimlerin klasik mezhep tasnifinibenimseyen Birgivî, Kur’ân’a ve Sünnet’e aykırı olan, dinde fazlalık veeksiltme anlamına gelen inançları benimseyenleri Ehl-i Bid‘at; Kur’ân veSünnet’e uygun görüşleri benimseyen, selefin yolunu takip edenleri ise Ehl-iSünnet olarak tanımlamıştır. İtikada dair eserlerini de Ehl-i Bid‘ata karşıSünnî akideyi savunmak amacıyla telif etmiştir. Mezheplerle ilgiligörüşlerini daha çok 73 fırka hadisini esas alarak yazdığı Tuhfetü’lmüsterşidînrisalesinde dile getirmiş, hadiste geçen 73 sayısını hakikianlamda kabul edip, bu sayıya ulaşmayı hedeflemiştir. Bu makaledeBirgivî’nin İslam çatısı altında ortaya çıkan siyasî ve itikâdî mezhepleregenel bakışı tespit edilmeye çalışılacaktır.