Yahudilikte Örfün Önemi ve Yahudi Dini Hayatına Etkisi Üzerine Bir Değerlendirme

Abstract

Yahudilikte örf (minhag) önemli bir yer tutmaktadır. Bu örfî kurallar, temelde yazılı ve sözlü Yahudi külliyatına ait olmadığı halde birçoğu bağlayıcı olarak kabul edilmiş ve Yahudiler tarafından nesilden nesile uygulana gelmiştir. Geleneksel Yahudiler açısından, Halaka’ya uygun bir dînî yaşantı, Tora ve Talmud’ta bildirilen emir ve hükümlere uygun davranmak önemli bir yer tutmaktadır. Buna ilave olarak, Talmud’un mahallî örfü hukuken geçerli bir mesnet kabul etmesi, Talmudik dönemi takip eden zaman içerisinde onların bir takım ortak dînî pratik ve örfî kurallara sıkı sıkıya bağlı kalmalarına neden olmuştur. Örfün bazen Halaka’nın belirlenmesinde de önemli bir unsur olduğu düşünülmektedir ve genellikle bu tür örfî kurallar belirli kitaplarda ve hukuk metinlerinde toplanmıştır. Orta çağda Yahudilik ile ilgili birçok farklı yeni âdet ve uygulama ortaya çıktığında bunların bir araya toplanıp derlenmesi ihtiyacı hissedilmiştir. Bu örfî kuralları bir araya getirilerek kitaplaştırmıştır. Onlara göre, “Tanrının seçilmiş milleti” olarak Yahudi halkının örf, âdet ve gelenekleri, Tanrı’nın iradesini yansıtmaktadır.