Ekolojik ayak izi ve turizm büyümesi panel nedensellik ilişkisi

Abstract

Turizm endüstrisi günümüzde hızla büyüyen ve ülke ekonomileri açısından büyük önem taşıyan bir endüstridir. Turizmin olumlu birçok etkisinin yanında olumsuz etkileri de bulunmaktadır. Büyümeye bağlı olarak daha fazla turist turizm faaliyetlerine katılım sağlamaktadır. Bu durum da turizmin çevreye olan olumsuz etkilerini artırabilmektedir. Buradan hareketle çalışmada çevresel bozulma göstergesi olan ekolojik ayak izi ile turizm büyümesi arasındaki nedensellik ilişkisi incelenmiştir. Bu doğrultuda 2020 verilerine göre Dünyada en fazla turist çeken ilk 10 ülkenin 1995-2018 dönemine ait verileri kullanılmıştır. Gerçekleştirilen nedensellik analizi sonuçlarına göre ekolojik ayak izi (ECP) ile turist sayısı (LnTS) arasında çift yönlü nedensellik ilişkisinin var olduğu tespit edilmiştir. Dolayısıyla turizm büyümesinin çevre bozulmasına etki ettiğini söylemek mümkündür. Bu etkinin azaltılması adına sürdürülebilir turizm, sürdürülebilir kalkınma oluşturulacak olan politikaların temelinde olması önem arz etmektedir.

In this research, it is aimed to examine the relationship between hedonic and utilitarian values, consumer satisfaction and behavioral intentions in ethnic restaurants. Following the aim, the research uses a questionnaire that is one of the quantitative methods The population of the study consists of ethnic restaurant customers living in Turkey, and the sample of the study consists of 393 consumers who were determined by convenience sampling method and had at least one experience of eating in an ethnic restaurant. In the analysis of the data, confirmatory factor analysis (CFA) was applied to determine the consistency and reliability of the measurement variables. Afterwards, the adequacy of the research model and the validity of the hypotheses were tested with structural equation modeling (SEM). As a result, it has been determined that the hedonic value variable has a statistically significant and positive effect on consumer satisfaction and behavioral intention in ethnic restaurants. While the utilitarian value variable has an effect on consumer satisfaction, it has been determined that it has no significant effect on behavioral intention and has less effect than hedonic value. At the same time, it draws attention as another result that consumer satisfaction behavioral intentions and has a positive effect on behavioral intentions.