Kıbrıs Türk folklorunda bir denizcilik töreni: gemi kaldırma

Abstract

Eski insanların tabiat unsurlarını ve olaylarını kendi lehlerine çevirmek için uyguladıkları büyüsel törenler ve bu törenlerde söyledikleri sihir şiirleri zaman içinde işlevlerini yitirerek estetik ve edebî malzemeler haline gelmişlerdir. Törenler oyunlaşmış, kutsal sihir sözleri edebî metinler halini almıştır. Kıbrıs'ta "Gemi Kaldırma" adıyla oynanan ve Anadolu'da çeşitli varyantları bulunan tören kaynaklı bir oyunun ve bu oyunda tekerleme haline gelmiş sözlerinin incelenmesi bu süreci ortaya koymaktadır. Ayrıca bu uygulamalar arasındaki benzerlik ve paralellik, Kıbrıs ve Anadolu Türklüğü arasındaki kültürel ortaklığın bir işareti olarak da değer kazanmaktadır.

The magic rites which were applicated by the former mankind to turn up the elements and events of nature for their own advantage and the magic poems which were said in these rites lost their meanings in time and became smooth and literary documents. The rites had performanced and the holy magic sentences had become the literary texts. A play, centralized by rite which was played in Cyprus under the name of “Sending Ship” and has some similarities in Anatolia, and the examination of the sentences which became nursery ryhme in this play, clear out the timetable of this performance. Moreover, the similarities and parallelism between these applications get more valuable as a sign of the cultural partnership between Cyprus and Anatolia Turks.