Cumhuriyetin ilk yıllarında yerel bir gazeteden şehri okumak: Ertuğrul Gazetesi ve Bursa (1923-1925)

Abstract

Cumhuriyetin İlk Yıllarında Yerel Bir Gazeteden Şehri Okumak: Ertuğrul Gazetesi ve Bursa (1923-1925) adlı bu çalışma Osmanlı Devleti’nin ilk başkenti ve kadim bir şehri olan Bursa’ya dair cumhuriyetin ilk yıllarında yerel bir gazetenin penceresinden şehre ışık tutarak bir gözlem yapmaktadır. Bu çalışma yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti’nin karşılaştığı siyasi, iktisadi ve sosyal sorunları Bursa izdüşümünde inceleyerek günümüze aktarmaktadır. 1923-1925 yılları Türkiye Cumhuriyeti’nin en zorlu ve sıkıntılı yıllarıdır. Hem Osmanlı Devleti’nin devamı hem de yeni bir devlet olma ikileminin getirdiği zorluklar, Anadolu topraklarının her bölgesinde hissedilmiş ve kadim bir Osmanlı şehri olan Bursa da bundan nasibini almıştır. Tanzimat Dönemi ile birlikte hızlanan Osmanlı Devleti’ndeki batılılaşma hareketleri her alanda kendisini hissettirmiş, yeni fikirler ve görüşler devlet kademesinde tartışılmaya başlanmıştır. Çok uluslu bir imparatorluk olan Osmanlı Devleti bir yandan milliyetçilik hareketlerinin etkisiyle siyasi birliğini koruma mücadelesi verirken diğer yandan batılılaşma hareketleriyle yeni dünyaya ayak uydurma çabasına girmiştir. Osmanlı Devleti’nin I. Dünya Savaşı’ndan mağlup çıkması ve dağılmasıyla Anadolu topraklarında yeni bir devlet kurulmuş ve yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti (1923) var olma mücadelesine girmiş öte yandan batı medeniyetinin gelişmişlik seviyesine ulaşma amacı zorlukları da beraberinde getirmiştir. Cumhuriyetin ilk yıllarına denk gelen (1923-1925) dönemde Bursa’da yayımlanan Ertuğrul gazetesi, yerelde Bursa genelde ülke çapında karşılaşılan sorunları ve olayları ele almış ve zaman zaman çözüm yolları göstermiştir. Bu dönemle ilgili bilgi veren her orijinal kaynak ve belge dönemin daha iyi anlanmasına katkı sağlayacaktır.This study titled Reading About the City from a Local Newspaper in the Early Years of the Republic: Ertuğrul Newspaper and Bursa (1923-1925) makes an observation about Bursa, the first capital and an ancient city of the Ottoman Empire, by shedding light on the city from the window of a local newspaper in the early years of the republic. This study examines the political, economic and social problems faced by the newly established Republic of Turkey in the context of Bursa and transfers them to the present day. The years 1923-1925 were the most difficult and troubled years of the Republic of Turkey. The difficulties brought by the dilemma of both continuing the Ottoman Empire and becoming a new state were felt in every region of Anatolia, and Bursa, an ancient Ottoman city, was also affected by this. The westernization movements in the Ottoman Empire, which accelerated with the Tanzimat Period, made themselves felt in every field, and new ideas and views began to be discussed at the state level. The Ottoman Empire, which was a multinational empire, struggled to maintain its political unity under the influence of nationalist movements, while on the other hand, it struggled to adapt to the new world with westernization movements. With the defeat and dissolution of the Ottoman Empire in World War I, a new state was established in Anatolian lands and the newly established Republic of Turkey (1923) entered into a struggle for existence. On the other hand, the aim of reaching the level of development of western civilization brought difficulties. Ertuğrul newspaper, published in Bursa during the first years of the Republic (1923-1925), addressed the problems and events encountered locally and in general throughout the country, and from time-to-time suggested solutions. Every original source and document providing information about this period will enable us to understand the period better.