Dîvânu Lugâti’t-Türk’teki kozmoloji konulu şiirlerde benzetme ve aktarma olayları

Abstract

Kargarh Mahmud tarafindan yazılmy olan Dhanu Lagati'Türk, Türk kültürünün en önemli kaynak eseridir. Eser, pek çok konuda bilginin yer aldıy ansiklopedik bir sürlük olduğundan hem Türk kültürü bem de diğer bazy bilimler için ilklerin kitabı olarak kabul edilir. Bu kitapta yer alan kelimeler, açıklamaları yapıldıktan sonra daha anlaşılır alsun diye poža zaman manzum parçalar içinde de ürneklendirilmiştir. Divina Lagati's Türk'te ilgi çekici pek çok kanu gibi kazmoloji alanında da kayda değer bilgiler vardır se eser, bu alanda önemli bir vör varlığına sahiptir. Difer kanularda Olduğu gibi kozmoloji konusunda da sunulan süz varlığı, pürler eşliğinde verilerek konunun hem kalıcılığa bere estetiği ön plana çıkarılmıştır. Bu çalışmada; Türk kozmaluji anlayışının ve bu anlayışın ifadesinde ortaya konulan kavramlar dünyasının, Divanu Laagati's Türk'teki durumu verilmeye çalışılmıştır. Bunun için Divana Lagatit Türk'teki kozmoloji konulu şiirler, benzetme ve aktarma olayları açından incelenmiştir. Bu sürer, Türk kozmoloji anlayışımım öncesini ve sonrasını vermesi açısından önemli ipuçlarıma sahiptir. Ştirler, yaşadıkları yere se zamana göre, Türklerin başka kültür şouvelerinden etkileşimlerini gösterse de, aynı zamanda Türklerin en eski kozmolojik anlayışlarının izlerini de taşımaktadır. Ba durumun ortaya kunmasıyla Türk kültür taribine katkada bulunulmaya calışılmıstır.

Divina Lagati Türk, written by Mahmud Kashgari, it a very important sourre for Turkish coltare. The book is an encyclopedic dictionary ibat provides information on many topics. It is the first of the firsts for both Turkish culture and some other related sciences. Mahmud Kashgari gyors the words in the book in stangas to make them more understandable. Divana Lagati Türk is also an important source of information on cosmology and it introduces considerable vocabulary in this field tos. The recabulary in this field is presented in stanzat fo In this study, the place of Turkish cosmology and cosmology mecepts in Dhana Lagati't Türk are focused on. For this, poems alrent cosmology in Dirann Legati't Türk are analysed in terms of simile and metaphors. These poems illuminate the background of the Turkish cosmology and afterwards. While the pooms illustrate bor Turkish interacts with other cultural environments with respect to aden and where they live, they also reveal their cosmological beliefs. The study is believed to contribute to Turkish cultural bistory.