Aile kavramının yeniden inşası: Tek ebeveynli ailelerde aile algısı

Abstract

Bu çalışma, İstanbul’da yaşayan tek ebeveynli bireylerin aile kavramına ilişkin algılarını ve bu algıların toplumsal dönüşüm süreçleriyle etkileşimini ele almaktadır. Modernleşme, kentleşme ve bireyselleşme gibi süreçler, aile yapılarında çeşitlenmelere yol açmış; tek ebeveynli aileler, bu değişimlerin önemli ve dikkat çekici bir örneği haline gelmiştir. Nitel bir araştırma olarak fenomenolojik bir yaklaşımla tasarlanan çalışma, derinlemesine görüşme yöntemiyle katılımcıların bireysel deneyimlerini detaylı biçimde analiz etmektedir. Bu doğrultuda, tek ebeveynli bireylerin aileyi nasıl tanımladığı ve bu tanımların bireysel deneyimler ile toplumsal bağlamda nasıl yeniden inşa edildiği araştırmanın temel odağını oluşturmaktadır. Elde edilen veriler, katılımcıların aile kavramını sevgi, güven ve dayanışma gibi duygusal unsurlar çerçevesinde inşa ettiklerini göstermektedir. Katılımcılar, aile algılarını toplumsal normlar ve bireysel deneyimlerin bir araya geldiği dinamik bir süreçte yeniden yapılandırmıştır. Bulgular, başlangıçta “eksiklik” olarak algılanan deneyimlerin zamanla “güçlenme” ve “dayanıklılık” kavramlarıyla ifade edildiğini göstermektedir. Bu bağlamda, dönüşüm süreci aile kavramının bireysel deneyimler ve toplumsal etkileşimler ekseninde yeniden anlam kazandığını ve modern toplumda aileye dair değişen anlamlara yeni bir perspektif sunduğunu ortaya koymaktadır.This study examines the perceptions of family among single-parent individuals living in Istanbul and explores how these perceptions interact with processes of social transformation. Processes such as modernization, urbanization, and individualization have led to a diversification of family structures, with single-parent families emerging as a significant and noteworthy example of these changes. Designed as a qualitative study employing a phenomenological approach, the research uses in-depth interviews to analyze participants’ personal experiences in detail. The primary focus of the study is to investigate how single-parent individuals define family and how these definitions are reconstructed through individual experiences and within a broader societal context. The findings reveal that participants conceptualize the family through emotional elements such as love, trust, and solidarity. Participants reconstruct their family perceptions within a dynamic process shaped by the interaction of social norms and individual experiences. The results indicate that experiences initially perceived as “deficiency” gradually transform into perceptions of “empowerment” and “resilience”. In this regard, the transformative process highlights how the concept of family is reinterpreted through individual experiences and social interactions, offering a new perspective on the evolving meanings of family in modern society.