Vergi uyumu ve vergiye uyum sağlayan mükelleflere tanınan vergi teşvikinin değerlendirilmesi

Abstract

Vergiler, vergi mükellefi olan kişilerin kullanılabilir gelirlerini azalttıkları için kişiler vergi ödeme hususunda istekli davranmayabilmektedirler. Vergi mükellefleri hissettikleri vergi yükü ve vergi baskısından dolayı vergi kaçırma, vergiden kaçınma, vergi borcunu erteletme vergi borcunu geciktirme gibi birtakım tutum ve davranışlar içerisinde bulunabilmektedirler. Yine dönem dönem yapılan kanuni düzenlemelerle getirilen mali yapılandırmalar nedeniyle vergi mükelleflerinin mükellefi oldukları vergileri usulünce ve zamanında ödememe eğilimleri artabilmektedir. Böyle bir durumda vergi uyumu yüksek olan, vergilerini düzenli bir biçimde ödeyen ve bu konuda iyi niyetini belli eden vergi mükellefleri açısından vergi adaletsizliği doğabilmektedir. Dahası, zaman zaman vergiye uyumlu kişilerin vergiye uyumsuzluk gösterme eğilimlerinin artmasına neden olabilmektedir. Bu kapsamda 27.05.2020 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanan 301 Seri Numaralı Gelir Vergisi Genel Tebliği’nde değişiklik yapan 312 Seri Numaralı Gelir Vergisi Genel Tebliği ile vergiye uyumlu olan gelir vergisi ve kurumlar vergileri mükelleflerine yıllık matrahlarından %5’lik bir indirim yapabilme imkânı tanınmıştır. Söz konusu vergi teşvikinden yararlanma şartları ise anılan tebliğ ile düzenlenmektedir. Bu çalışmada, bilimsel araştırma yöntemlerinden nitel yöntem olan betimsel araştırma yöntemi kullanılarak dokümantasyon tekniği ile analiz yapılmıştır. Çalışmada vergiye uyumlu, diğer bir ifadeyle vergiye ilişkin şekli ve maddi yükümlülüklerine uyan, mükelleflere tanınan vergi indimi tüm yönleriyle ele alınarak değerlendirilmiştir.

People may not be willing to pay taxes because taxes reduce the available income of taxpayers. Taxpayers can engage in a number of attitudes and behaviors, such as tax evasion, tax avoidance, delaying tax debt due to the tax burden and tax pressure they feel. Again, due to the financial configurations imposed by the statutory arrangements made during the period, taxpayers may have an increased tendency not to pay the taxes in the correct manner and on time. In such a case, tax injustice may arise for taxpayers who pay their taxes regularly and high in tax compliance and who have expressed good will in this regard. Moreover, over time this can lead to increased tax-compliant people's tendency to show tax incompatibility. In this context, with the Income Tax General Communiqué Serial No 312 amending the Income Tax General Communiqué with Serial Number 301 published in the Official Gazette on 27.05.2020, taxpayers of income and corporate taxes in compliance with tax were given the opportunity to make a 5% reduction from their annual tax bases. The terms of benefiting from the tax incentive are regulated by the aforementioned Communiqué. In this study, tax relief that is issued to taxpayers who comply with tax-related form and financial obligations was evaluated in all aspects.