12 EYLÜL 1980 ASKERİ DARBESİNİN COĞRAFYA ÖĞRETİM PROGRAMI VE DERS KİTAPLARINA YANSIMASI

Abstract

Askeri darbeler sonucunda devlet yönetimlerinde belirleyici unsur, askeri bakış açısıdır. Bu durumun etkili olduğu alanlardan biri de eğitimdir. Zamaniçerisinde demokrasiye geçilse de eğitim alanında hâkim olan askeri bakış açısı,özellikle öğretim programları ve ders kitaplarında varlığını korumuştur.Bu çalışmada, Türkiye’de 12 Eylül 1980 askeri darbesi sonrasında coğrafyaöğretim programı ve ders kitaplarına askeri bakış açısının ne ölçüde yansıdığıaraştırılmıştır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesikullanılmıştır. Veriler, 1982 taslak coğrafya öğretim programı, 1983 coğrafya öğretim programı ve Prof. Dr. Reşat İzbırak tarafından yazılan ortaöğretim (lise 1,2. ve 3. sınıflar) coğrafya ders kitaplarından elde edilmiştir. Araştırmadan eldeedilen bulgulara göre hem coğrafya müfredatı hem de ders kitapları içerisindedarbenin izlerini taşıyan konu, açıklama ve okuma metinleri tespit edilmiştir. Örneğin, 1980 Darbesinden sonra ülke yönetimine el koyan Milli Güvenlik KonseyiBaşkanının yaptığı bir konuşma metni, ders kitaplarına da girmiştir. Çalışmanınilgi çekici bir sonu ise coğrafya kitaplarında, çok fazla tarih içerikli metinlere yerverilmiş olmasıdır.