A Qualitative Study on Identifying the Antecedents and Successors of Positive Deviant Behavior

Abstract

Bu araştırma orta ve üst kademede yöneticilik yapan kamu görevlilerinin pozitif sapma davranışlarını etkileyen faktörleri belirlemek ve pozitif sapma davranışının sonuçlarını ortaya koymak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın amacı kapsamında güvenlik, eğitim ve sağlık alanları gibi çeşitli kamu sektörlerinde çalışan 13 orta ve üst düzey yöneticilerle mülakatlar gerçekleştirilmiştir. Yöneticiler ile cinsiyet, meslek, yaş gibi farklı kriterler esas alınarak, 28 yapılandırılmış soru formu ile mülakatlar yapılmıştır. Mülakat formunun cevaplandırılabilmesi amacıyla örneklemle 30 ile 60 dk arasında görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler MAXQDA 20 programıyla kodlanarak kategorize edilmiş ve yorumlanmıştır. Çalışmanın, kamu çalışan yöneticilerin pozitif sapma davranışını sergilemelerine etkileyen faktörleri belirleme ve pozitif sapma davranışı sonuçlarını ortaya koyma açısından literatüre katkısı olacağı düşünülmektedir. Verilere göre pozitif sapmayı etkileyen faktörler; bireysel faktörler (yardımsever ve insancıl olmaları, empati kurabilmeleri, vicdanlı ve cesur kişilik yapısı), örgütsel faktörler (örgüt yapısı, kurum kültürü, süreci iyileştirme isteği, uygunsuz emirler ve samimi iş ortamı) ve sosyal faktörler (olumlu ilişki, çevre) olmak üzere üç ana tema ve alt kategorilerde incelenmektedir. Pozitif sapma davranışının sonuçları ise; olumlu ve olumsuz sonuçları olmak üzere iki ana kriterde ele alınmaktadır. Olumlu sonuçlarında diğer bireylere yararlı olma, örgütsel ve bireysel yarar sağlama olmak üzere üç kriterde incelenmektedir. Olumsuz sonuçlarında ise; işleyişin dışına çıkarak, adil davranmama gibi kavramlar yer almaktadır.