Pozitif sapma davranışının öncüllerini ve ardıllarını belirlemeye yönelik nitel bir çalışma

Abstract

Bu araştırma orta ve üst kademede yöneticilik yapan kamu görevlilerinin pozitif sapma davranışlarını etkileyen faktörleri belirlemek ve pozitif sapma davranışının sonuçlarını ortaya koymak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın amacı kapsamında güvenlik, eğitim ve sağlık alanları gibi çeşitli kamu sektörlerinde çalışan 13 orta ve üst düzey yöneticilerle mülakatlar gerçekleştirilmiştir. Yöneticiler ile cinsiyet, meslek, yaş gibi farklı kriterler esas alınarak, 28 yapılandırılmış soru formu ile mülakatlar yapılmıştır. Mülakat formunun cevaplandırılabilmesi amacıyla örneklemle 30 ile 60 dk arasında görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler MAXQDA 20 programıyla kodlanarak kategorize edilmiş ve yorumlanmıştır. Çalışmanın, kamu çalışan yöneticilerin pozitif sapma davranışını sergilemelerine etkileyen faktörleri belirleme ve pozitif sapma davranışı sonuçlarını ortaya koyma açısından literatüre katkısı olacağı düşünülmektedir. Verilere göre pozitif sapmayı etkileyen faktörler; bireysel faktörler (yardımsever ve insancıl olmaları, empati kurabilmeleri, vicdanlı ve cesur kişilik yapısı), örgütsel faktörler (örgüt yapısı, kurum kültürü, süreci iyileştirme isteği, uygunsuz emirler ve samimi iş ortamı) ve sosyal faktörler (olumlu ilişki, çevre) olmak üzere üç ana tema ve alt kategorilerde incelenmektedir. Pozitif sapma davranışının sonuçları ise; olumlu ve olumsuz sonuçları olmak üzere iki ana kriterde ele alınmaktadır. Olumlu sonuçlarında diğer bireylere yararlı olma, örgütsel ve bireysel yarar sağlama olmak üzere üç kriterde incelenmektedir. Olumsuz sonuçlarında ise; işleyişin dışına çıkarak, adil davranmama gibi kavramlar yer almaktadır.This research was carried out to determine the factors affecting the positive deviant behaviour of public officials working at the middle and upper levels and to reveal the results of positive deviant behaviour. With the scope of the purpose of the research, interviews were conducted with 13 middle and senior managers working in various public sectors such as security, education and health fields. Interviews were conducted with managers using 28 structured questionnaires based on different criteria such as gender, profession and age. In order to answer the interview form, interviews were held with the sample for 30 to 60 minutes. The data obtained was coded, categorised and interpreted with the MAXQDA 20 program. It is thought that the study will contribute to the literature in terms of determining the factors that affect public managers to exhibit positive deviance behavior and revealing the results of positive deviance behavior. According to the data, factors affecting positive deviation are; There are three factors: individual factors(being helpful and humane, being able to empathise, conscientious and brave personality structure), organisational factors (organisational structure, corporate culture, desire to improve the process, inappropriate orders and friendly work environment) and social factors (positive relationship, environment). There are main themes and subcategories. The consequences of positive deviant behaviour are considered two main criteria: positive and negative effects. Positive results are examined in three criteria: benefitting other individuals and providing organisational and individual benefits. As for the negative impacts, There are concepts such as going beyond the rules and not acting reasonably