Deli: Cumhuriyet Modernleşmesinin Övgüsü mü Yergisi mi

Abstract

Delidir; ne yapsa yeridir atasözü, ilk planda toplumun akıl dışı gördüğünü, sorumluluk yüklemediğini mazur görmesi anlamını taşır. Fakat söz anlam genişlemesine uğrayarak bu çerçevede başka işlevler de kazanır. Akıllılar, birbirlerinin işlerini ve davranışlarını beğenmediklerinde de çatışmayı yumuşatmak için bu söze başvururlar. Söz, delilerin aklına geleni yapma hürriyetleri olduğunu da ima ettiği için akıllıların çizdiği sınırların geçerlilik alanlarını da belirler. Delinin hesapsızlığını, patavatsızlığını vurgular. Ama bize kalırsa söz, geleneğin “akıllı deliler” algısı içinde, delinin yaptığının ve söylediğinin mutlaka bir gereği ve anlamı olduğunu da işaret eder