"Oğuz Kağan" ve "Arı-haan" destanları uygarlaşma süreci açısından nasıl okunabilir?

Abstract

Bu çalışma, “Oğuz Kağan” ve “Arı-Haan” destanlarını uygarlaşma süreci açısından okuma çabalarının bir ürünüdür. Çalışmada, öncelikle uygarlığın temelleri hakkında Will Durant’ın tespitlerinden yola çıkarak bilgi verilmiş, ardından da sırasıyla “Arı-Haan” ve “Oğuz Kağan” destanları, ilk insanların dünya hayatı için gerekli olan bilgi ve donanıma sahip oluşları ve uygarlaşma süreçleri bağlamında değerlendirmeye tabi tutulmuştur.Okumalar, her iki destanın da insanlığın “basit”ten daha “gelişmiş” ve “uygar” bir konuma gelişini, bugünkü bilimin ortaya koyduğu belli bir sıralama ve düzene göre yansıttığını ortaya koymuştur. Okumalar,kültür ve uygarlık tarihi araştırıcılarının araştırmaları sırasında kimi mitik ve tarihî-menkabevî destanlardan da yararlanabileceklerini göstermiştir.