Şemsettin Sami’nin Türk folklor araştırmalarına katkısı

Abstract

Türkçe ilk roman yazarı, sözlük çalışmalarının ilk temsilcisi, edebiyat tarihimizin önemli siması Şemseddin Sami’nin içinde bulunduğu Tanzimat Devrinin diğer bazı yazarlarıyla birlikte ilk Türk folklor araştırıcılarından biri olduğu da bir gerçektir. Aile geleneği doğrultusunda Bektaşi tekkesine devam etmiş olan Şemseddin Sami’nin roman ve tiyatrolarında folklorik unsurları kullanmasının yanı sıra Kutadgu Bilig ve Orhun Abideleri’yle ilgili eserleri Türk kültür ve folkloru açısından öncü çalışmalardır. Ayrıca "Cep Kütüphanesi" dizisinde antropoloji, mitoloji gibi folklorla ilgili konularda kitapçıklar yazmıştır. Letaif adlı iki ciltlik fıkra derlemesi ile Emsal adlı dört ciltlik özlü sözler derlemesi doğrudan folklorla ilgili çalışmalardır. İlk yerli romanımız sayılan Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat adlı eserinde görücü usulü ile evlenmenin sakıncaları, kölelik ve cariyelik kurumlarıyla birlikte eleştirel bir dille anlatılmaktadır. Diğer birçok yönüyle bilimsel anlamda araştırılmış olan Şemseddin Sami’nin folklor araştırmaları açısından katkıları bu bildiride ele alınacaktır.The fact that is Şemsettin the first Turkish novelist, representative of dictionary studies and an important feature of the history of literature Sami is one of the first researchers of folklore along with some other writers in the Tanzimat era. Şemsettin Sami, who continued Bektashi lodge in accordance with family tradition, used elements of folklore in the works of fiction and drama. However his works on the Orkhon Inscriptions and Kutadgu Bilig are pioneer in the Turkish culture and folklore studies. He also wrote issues related folklore such as anthropology and mythology within "mobile library" scope. His two-volume collection of joke named Letaif and four-volume collection of aphorisms named Emsal directly related to folklore studies. With institutions of slavery and concubinage the drawbacks of an arranged marriage describes a critical manner in the first domestic novel " Taaşşuk-i Talat and Fitnat". In this paper will be discussed Şemsettin Sami’s contributions to folklore studies, who is scientifically researched a lot of other aspects.