Türkiye’de muhasebe mesleğinde e-muhasebe uygulamaları

Abstract

E-dönüşüm sonucunda birçok alanda olduğu gibi muhasebe mesleğinde de teknolojik tabanlı değişim yaşanmıştır. Bilgi teknolojilerinin muhasebe mesleğinde uygulanması uzun bir zaman dilimini kapsamaktadır. Covid-19 pandemi döneminde birçok uygulamanın uzaktan olması ve teknoloji tabanlı uygulamaların yaygın kullanılması ile bu süreç hızlanmıştır. E-muhasebe uygulamalarında başlangıçta temel uygulamalar üzerine çalışmalar yapılmış, sonrasında daha kapsamlı uygulanması zorunlu hale getirilmiştir. Çalışmada, Türkiye’de muhasebe mesleğinde e-muhasebe uygulamalarının gelişim süreci ele alınmış, muhasebe mesleği açısından uygulanma düzeyi tespit edilerek, eksik kalınan konular hakkında öneriler sunulması amaçlanmıştır. Bu amaçla çalışmada; kavramsal bilgilere yer verilmiş, araştırma kısmında e-muhasebe uygulamalarının uygulanma düzeyi incelenmiştir. Nitel veri toplama yöntemlerinden doküman/belge incelemesi yapılmıştır. Gelir İdaresi Başkanlığı’nın (GİB) son beş yıla ait faaliyet raporları incelenmiş, e-muhasebe uygulamalarına ilişkin bilgilere göre karşılaştırmalı analiz yapılarak, gelişim süreci değerlendirilmiştir. Raporların incelenmesi sonucunda; ilk yıllarda hedeflenen uygulama düzeyine ulaşılamamış, son yıllarda artış yaşandığı tespit edilmiştir. Bunun temel sebebi; Covid-19 pandemisinin etkisinin olduğu ve son yıllarda uygulanma zorunluluğunun getirilmesidir.

The accounting profession has been changed, as in many areas, due to the digital development and transformation. The implementation process of information technologies in the accounting profession takes a very long time. Especially, during the Covid-19, this process has been accelerated by the widespread using of technology-based applications. Initially, studies were conducted on basic applications in e-accounting applications. Later, the use of e- accounting applications has become an obligatory. In this study, the development process of e-accounting applications in the accounting profession, and the level of implementation in the field of work were discussed, and suggestions made about missing topics. To achieve that, conceptual information was given, then the implementation level of e-accounting applications was examined. A document analysis was used in this study. The last 5 years reports of Revenue Administration of Türkiye analyzed, and the process was evaluated by making a comparative analysis according to the information on e-accounting applications. After analyzing, it was observed that the aimed target was not achieved in the first two years, but after 2020 it increased, and it summited in 2022. The main reason for this is the Covid-19 pandemic’s impact.