Türkiye ve seçili ülkelerin adalet harcamalarının GSYİH, bütçe ve kamu harcamaları açısından karşılaştırılması

Abstract

Adalet hizmeti toplumda düzeni sağlamak için tam kamusal mal ve hizmetlerinden birini oluşturmaktadır. Bu bakımdan hükümetler toplumsal etkileri olan kamusal mal ve hizmetlerin görülmesi için harcama yapmak durumundadırlar. Söz konusu bu harcamalar ise kamu harcaması adını almaktadır. Adalet hizmetlerinin yerine getirilmesi için yapılan kamu harcamaları ise adalet ekonomisini oluşturmaktadır. Adalet hizmetleri harcamaları hem adalet bakanlığı bünyesine tahsis edilen bütçe, hem yüksek yargı bütçe ödeneklerinin yüksek mahkemeler tarafından kullanımı da adalet harcaması olarak nitelendirilecektir. Bu çalışmada Türkiye ve 18 seçili ülkenin 2016, 2018 ve 2020 yıllarına ait yıllık GSYİH, kamu harcamaları, adalet sistemine ait bütçe tutarı ile GSYİH içindeki kamu harcamalarının payı, GSYİH içindeki adalet sistemine ayrılan bütçe ve kamu harcamaları içerisinde adalet sistemine ayrılan bütçe için hesaplanan oranlar incelenmiştir.

As a result of individuals living together, certain needs arise. These needs are called social needs. The main reason for existence of the state, which is the highest form of organization in society, is to meet social needs. Services that can be provided directly or through the public sector to individuals living within their jurisdiction through public institutions of states, or services that they provide financing for, are called public services. One of the public services is the justice service. It is important that justice services are provided by the state due to its features such as ensuring order and peace in society. In this context, the justice services that the state is responsible for providing have the status of full public goods and services. Therefore, governments have to spend to provide these services. These expenditures are called public expenditures. Public expenditures for the provision of justice services constitute the justice economy. Justice services expenditures, both the budget allocated to the Ministry of Justice and the use of high judicial budget appropriations by the high courts, will be considered justice expenditures. In this study, the annual GDP of Turkey and 18 selected countries for the years 2016, 2018 and 2020, public expenditures, the budget amount of the justice system and the share of public expenditures in GDP, the budget allocated to the justice system in GDP and the rates calculated for the budget allocated to the justice system within public expenditures are examined. The aim is to compare the extent of justice expenditures of countries.